Qurdağızlıq – yumşaq və sərt damaqda toxumaların bitişməməsi və burunla ağız boşluğu arasında birbaşa əlaqənin yaranması ilə xarakterizə olunan anadangəlmə deformasiyadır. Bu qüsurla doğulan uşaqlarda həyatın ilk anından sərbəst tənəffüs və qidalanma ilə bağlı çətinliklər yaranır. Onlarda fiziki inkişafın ləngiməsi, zəif çəki artımı müşahidə edilir. Bu tip uşaqlar tez-tez xəstələnir, yuxarı yaşlarda isə nitq pozğunluqlarından (rinolaliya) əziyyət çəkirlər. Damaq yarığı rekonstruktiv müdaxilələrin (uranoplastika, velofarinqoplastika) köməyilə korreksiya olunur, sonra isə ortopedik, loqopedik, fizioterapevtik reabilitasiya aparılır.

Qurdağızlıq barədə ümumi məlumat
Qurdağızlıq (palatosxizis) – üz-çənə nahiyəsinin anadangəlmə inkişaf qüsurudur. Anomaliya yuxarı çənənin çıxıntılarının kəllənin üz şöbəsinin tək sümüyü – xış sümüyü ilə bitişməsinin ləngiməsi nəticəsində formalaşır. Dünya üzrə yenidoğulmuşların 0,1%-də bu qüsura təsadüf olunur.

Qurdağızlı uşaqlarda damaq yarığı tam (sərt və yumşaq damaqda yarıq) və natamam (damaqda dəlik) ola bilər. Qurdağızlıq əksər hallarda medial, lateral damaq çıxıntıları və burun çəpərinin birləşməsinin pozulması səbəbindən yumşaq damağın arxa hissəsi – dilçəyin ikiləşməsi ilə müşayiət olunur. Qurdağızlıq ən çox rast gəlinən anadangəlmə qüsur sayılır.


Damaq yarığının formalaşması gen səviyyəsində baş verən dəyişikliklərlə əlaqəlidir. 1991-ci ildə britaniyalı alimlər qurdağızlığın inkişafına cavabdehlik daşıyan X-xromosomunda yerləşən dəyişilmiş TBX22 genini aşkar etmişlər. Gen səviyyəsində dəyişikliklərin yaranması və damar qüsurunun formalaşması hamiləlik dövründə dölə teratogen təsirlərlə bağlıdır. Gələcək ananın zərərli vərdişləri (alkoqol, siqaret, narkotiklərdən istifadə) ilə uşaqda qurdağızlıq və dovşandodaqlığın əmələ gəlməsi arasında birbaşa əlaqə mövcuddur.

Ananın qida rasionunda fol turşusunun çatışmazlığı və piylənmə zamanı yuxarı çənənin natamam formalaşma riski yüksəlir. Qurdağızlığın inkişafına həmçinin