müayinəsi istənilən profilaktik tibbi müayinənin mütləq komponentidir. Rəng qavrayışında problem olan xəstələrə sürücülük vəsiqəsinin verilməsində, onların bəzi sənaye sahələrində işləməsində müəyyən məhdudiyyətlər vardır.


Аxromatopsiyanın səbəbləri
Аxromatopsiyanın səbəbləri
Tam axromatopsiya və ya çöp monoxromatizmi hər biri müəyyən genin mutasiyası ilə əlaqəli olan irsi patologiyalar qrupudur; autosom-resessiv tip üzrə irsən ötürülür. Bu genlər informasiyanın rodopsindən hüceyrəyə hüceyrədaxili ötürülməsini təmin edən zülalları kodlaşdırır. Zülal zənciri (G-zülal – transdusin – fosfodiesteraza) vasitəsilə hüceyrənin təsiri altında rodopsinin komformasiyasının dəyişilməsi fotoreseptorların membranlarının hiperpolyarizasiyasına gətirib çıxarır; bu, onlardan qlutamat ifrazını tormozlayır və bipolyar hüceyrələrin oyanmasına səbəb olur. Sonuncular isə hərəkət potensialını görmə siniri liflərinə ötürür. Kolbacıqlarda zülal-nəqledicilərin mutasiyalar nəticəsində strukturunun pozulması işığın təsirinə cavab və protein-fotopiqment komformasiyasının dəyişilməsinə qarşı heç bir hüceyrə reaksiyası və sinir impulsu yaranmır.

Bu zaman torlu qişada yeganə fəaliyyət göstərən fotoreseptorlar çöplər olur. Onlar heç bir rəngə həssaslığı olmayan fotopiqmentlərdir. Buna görə də həmin reseptorlar müxtəlif uzunluqlu işıq dalğalarını boz rəngin çalarları kimi qəbul edir. Tam axromatopsiyada kolbacıqların olmaması ağ-qara görmədən başqa, mərkəzi skotomaya da gətirib çıxarır. Bu zaman sarı ləkə nahiyəsində çöpcüklərə, demək olar ki,rast gəlinmir. Bu da öz növbəsində görmə itiliyinin azalmasına gətirib çıxarır; belə ki, o, sarı ləkənin mərkəzi hissəsində işığın fokuslanması ilə təmin olunur. Çöplər (normada onlar gecə görməni təmin edir) kolbacıqlarla müqayisədə daha həssasdırlar; tam axromatopsiya zamanı fotohəssaslıq kəskin yüksəlir.

Hissəvi axromatopsiya və ya daltonizm X xromosomunda lokalizasiya olunan genlərin mutasiyası ilə əlaqəlidir. Bu genlər kolbacıqların qırmızı