digər dəyişikliklər törədir. Diabetin yaranma müddəti 2 ildən az olduqda retinopatiyaya pasiyentlərin 15%-də, 5 ilə qədər – 28%-də, 10-15 ilə qədər – 44-50%-də, xəstəlik orta hesabla 20-30 il davam etdikdə isə 90-100%-də rast gəlinir.


Retinopatiyanın proqressivləşmə sürəti və tezliyinə təsir edən başlıca risk amillərinə şəkərli diabetin davametmə müddəti, hiperqlikemiyanın səviyyəsi, arterial hipertenziya, xroniki böyrək çatışmazlığı, dislipidemiya, metabolik sindrom, piylənmə aiddir. Retinopatiyanın inkişafına həmçinin cinsi yetişkənlik dövrü, hamiləlik, irsi meyllik və siqaret çəkmə səbəb ola bilər.

Diabetik retinopatiyanın təsnifatı
Göz dibində gedən dəyişikliklərə əsasən diabetik retinopatiyanın 3 forması ayırd edilir: qeyri-proliferativ, preproliferativ və proliferativ.

Qanda qlükozanın səviyyəsi yüksək olduqda müxtəlif orqanların, o cümlədən torlu qişanın damarları zədələnir. Diabetik retinopatiyanın qeyri-proliferativ mərhələsində retinal damarlar kövrəkləşir, onların keçiriciliyi yüksəlir. Bu da nöqtəvi qansızmalara və mikroanevrizmaların (arteriyaların kisəşəkilli genişlənməsi) formalaşmasına gətirib çıxarır. Qanın maye fraksiyası damar divarlarından torlu qişaya sızaraq, retinal ödem törədir. Torlu qişanın mərkəzi hissəsinin prosesə qoşulduğu hallarda makulyar ödem inkişaf edir, görmə itiliyi zəifləyir.

Preproliferativ mərhələdə arteriolaların okklüziyası ilə əlaqədar torlu qişanın proqressivləşən işemiyası, hemorragik infarkt, venoz pozğunluqlar baş verir.

Proliferativ faza şəkərli diabet xəstələrinin 5-10%-də aşkarlanır. Proliferativ retinopatiyanın yaranma səbəblərinə yüksək dərəcəli miopiya (yaxından görmə), yuxu arteriyalarının okklüziyası, şüşəyəbənzər cismin arxa hissəsinin qopması, görmə sinirinin atrofiyası aiddir. Bu mərhələdə torlu qişanın hüceyrələrində oksigen aclığı ilə bağlı kompensator mexanizm kimi yeni damarlar əmələ gəlir. Neovaskulyarizasiya prosesi təkrarlanan preretinal və retrovitreal qansızmalara gətirib