Hemeralopiya (toyuq korluğu) – zəif işıqlandırılma şəraitinə (toranlıq, qaranlıq) görmə adaptasiyasının pozulması ilə xarakterizə olunan oftalmopatologiyadır. Hemeralopiya zamanı axşam saatlarında görmə qabiliyyəti zəifləyir, məkan qavrayışı və işıq duyğusu ilə bağlı problemlər meydana çıxır, görmə sahəsi daralır. Müayinə prosesində vizometriya, axromatik və rəngli perimetriya, oftalmoskopiya, Qoldman linzası ilə biomikroskopiya, adaptometriya, elektroretinoqrafiya, optik koherent tomoqrafiya və s. aparılır. Anadangəlmə hemeralopiya sağalmaz xəstəlikdir; patologiyanın simptomatik formasında vitamin kompleksləri təyin edilir, torlu qişanın və görmə sinirinin ilkin patologiyası müalicə olunur.

Hemeralopiya barədə ümumi məlumat
Hemeralopiya (toyuq və ya gecə korluğu) toran düşəndə görmə qabiliyyətinin kəskin dərəcədə pisləşməsi ilə səciyyələnir. Patologiyanın xalq arasında «toyuq korluğu» kimi tanınması xəstəliyin əlamətlərinin qaranlığa çətinliklə uyğunlaşan toyuqların görmə xüsusiyyətləri ilə bağlıdır.

Torlu qişa gözün reseptor aparatını əmələ gətirən işığa həssas hüceyrələrdən – çöplər və kolbacıqlardan ibarətdir. Çöplərin köməyilə obyektin ağ-qara görüntüsü, toranlıqda görmə, kolbacıqlar vasitəsilə isə gündüz saatlarında rəng duyğusu təmin olunur. Torlu qişada orta hesabla 110–125 milyon çöplər, 6-7 milyon isə kolbacıqlar yerləşir. Onların normal nisbəti 18:1 təşkil edir.


Torlu qişanın çöpşəkilli hüceyrələrində olan görmə piqmenti – rodopsin gecə görməsinə cavabdehlik daşıyır. İşıqda bu piqment parçalanır, qaranlıqda isə A vitaminin iştirakı ilə bərpa olunur. Rodopsinin sintezi enerji ifrazı ilə müşayiət edilir. Həmin enerji elektrik impulslarına çevrilərək, görmə sinirləri ilə baş beynə ötürülür. Bu mexanizm çöplərin normal fəaliyyətini və gecə görməsini təmin edir. Çöplər və kolbacıqların nisbətinin pozulması, rodopsinin çatışmazlığı zamanı hemeralopiya inkişaf edir – zəif işıqlandırılma şəraitində görmə itiliyi zəifləyir, gündüz saatlarında isə