Makulyar yırtıq – torlu qişanın makula nahiyəsində defektin yaranması ilə müşayiət olunan xəstəlikdir. Yırtıq ilkin mərhələlərdə simptomsuz gedir. Klinik təzahürlər yalnız gecikmiş mərhələlərdə görmə itiliyinin kəskin azalması, görmə sahəsinin mərkəzi hissəsində tünd ləkənin formalaşması, metamorfopsiyaların əmələ gəlməsi ilə meydana çıxır. Diaqnostika prosesində standart müayinələr (vizometriya, tonometriya, biomikroskopiya) və əlavə metodlardan (gözün USM, flüoressent angioqrafiya, optik koherent tomoqrafiya) istifadə edilir. Müalicə cərrahi yolla (vitreoektomiya) aparılır.

Makulyar yırtıq barədə ümumi məlumat
Makulyar yırtıq gözün torlu qişasının patoloji vəziyyətidir. Şüşəyəbənzər cismin preretinal qatlarının gərilməsi nəticəsində makula nahiyəsində defekt yaranır. Bu da görmə itiliyinin kəskin azalmasına gətirib çıxarır. Makula torlu qişanın mərkəzi hissəsidir. Həmin nahiyə mərkəzi görməyə cavabdehdir. Makula diametri 2 mm-dən kiçik sarı ləkə şəklində vizualizasiya olunur. Makulyar yırtıq 60 yaşdan yuxarı şəxslər arasında görmə itiliyinin geridönməyən zəifləməsinin ən çox rast gəlinən səbəbidir. Bu oftalmopatologiya ilk dəfə 1869-cu ildə Almaniyada təsvir olunmuşdur. Makulyar yırtığın yayılma tezliyi 40 yaşdan böyük yaş qrupunda 0,07-0,2%, 75 yaşdan yuxarı şəxslər arasında isə 0,8% təşkil edir. Kişilərlə müayisədə qadınlar bu xəstəliyə daha çox məruz qalır. Makulyar yırtıq əlilliyə gətirib çıxardığından pasiyentlərin həyat keyfiyyətini xeyli azaldır.

Makulyar yırtığın yaranma səbəbləri
Makulyar yırtığın səbəbləri
Makulyar yırtığın patogenezinin əsasında şüşəyəbənzər cismin arxa səthində baş verən traksiya dayanır. Yırtığın başlanğıc mərhələlərində şüşəyəbənzər cisim hissəvi qopur. Bu zaman vitreal bağın görmə sinirinin çıxdığı hissəyə və foveolyar nahiyəyə birləşməsi saxlanılır. Şüşəyəbənzər cismin belə vəziyyəti torlu qişanın makula zonasına traksion təsir göstərməklə, yırtığın yaranmasına səbəb olur.


Makulyar yırtığın risk amillərinə yaş