Torlu qişanın angiospazmı – torlu qişanın mərkəzi arteriyası (TMA) və onun şaxələrinin üzvi dəyişikliklər olmadan kəskin daralması nəticəsində meydana çıxan funksional pozulmadır. Kliniki olaraq görmənin bulanıqlaşması, görmə sahəsində “həşəratlar”ın peyda olması, foto və metamorfopsiya, gözətrafı nahiyədə diskomfort qeyd olunur. Əsas diaqnostika metodları oftalmoskopiya, kontaktsız tonometriya, angioqrafiya və torlu qişanın optik koherent tomoqrafiyasıdır (OKT). Müalicə taktikası spazmolitiklər, plazmaəvəzedicilər, beta-adrenoblokatorlar, saluretiklər və karboanhidraza inhibitorlarının təyinindən ibarətdir.

Torlu qişanın angiospazmı barədə ümumi məlumat
Torlu qişanın angiospazmı – oftalmologiyada təxirəsalınmaz tibbi müdaxilə tələb edən vəziyyətdir. Statistikaya əsasən mərkəzi arteriyada qan dövranının kəskin pozulması 91,2% hallarda ürək-damar sisteminin patologiyaları fonunda yaranır. Onlardan daha sıx rastlananı (60%) ateroskleroz və arterial hipertenziyadır. 25-30% hallarda torlu qişa damarlarının spazmının etiologiyasını aydınlaşdırmaq mümkün olmur. Xəstəliyə istənilən yaş dövründə rast gəlinir, lakin tutmalar 40 yaşdan sonra izlənilir. Kişilər qadınlarla müqayisədə 2 dəfə çox xəstələnir. Patologiyaya hər yerdə rastlamaq olar.

Torlu qişanın angiospazmının səbəbləri
Torlu qişanın angiospazmının səbəbləri
Xəstəliyin etiologiyası axıra qədər öyrənilməyib. Patologiyanın mənşəyi bəlli olmayan idiopatik formaları tez-tez müşahidə olunur. Uşaqlarda arteriyanın orta qatının spastik daralması vegetativ disfunksiyalar və periferik sinir sisteminin formalaşma xüsusiyyətləri ilə əlaqədar olur. Böyüklərdə gözün torlu qişasının angiospazmının inkişafı əsas səbəbləri aşağıdakılardır:


Hipertoniya xəstəliyi – arterial təzyiqin yüksəlməsinə cavab olaraq damarlar, həmçinin gözün damarları reflektor olaraq daralır. Bu, damar divarlarının reseptorlarına pressor təsir edən ketaxolaminlərin ifrazı ilə əlaqəlidir.
Şəkərli diabet – şəkərli diabetin dekompensasiya