Öd daşı xəstəliyi (xolelitiaz) – öd kisəsində və və öd axarlarında daşların yaranması ilə xarakterizə olunur. Birinci halda xəstəlik xolesistolitiaz, ikinci forma isə xoledoxolitiaz adlanır. Daşlar öd piqmentlərinin, xolesterinin, bəzi növ zülalların, kalsium duzlarının çökməsi, ödün infeksiyalaşması, onun durğunlaşması, lipid mübadiləsinin pozulması nəticəsində yaranır. Xəstəlik sağ qabırğaaltı nahiyədə ağrı, öd sancısı, sarılıqla müşayiət edilə bilər. Belə vəziyyətlərdə cərrahi müdaxilə tələb olunur. Patologiya xolesistit, fistula, peritonitlə ağırlaşa bilir.

Öd daşı xəstəliyi barədə ümumi məlumat
Öd daşı xəstəliyi – xolesterin və ya bilirubin mübadiləsinin pozulması səbəbindən hepatobiliar sistemdə öd sintezinin və sirkulyasiyasının normadan kənara çıxması nəticəsində yaranır. Bu dəyişikliklər fonunda öd kisəsi və axarlarda daşlar (konkrementlər) formalaşır. Patologiyanın təhlükəliliyi ölümcül ağırlaşmaların baş verməsi ilə bağlıdır. Xəstəlik qadınlarda daha çox qeydə alınır. Müalicə klinik qastroenterologiya və abdominal cərrahiyyənin mütəxəssisləri tərəfindən həyata keçirilir.

Öd daşı xəstəliyinin yaranma səbəbləri
Öd daşı xəstəliyinin səbəbləri
Öd komponentlərinin miqdar nisbətinin pozulduğu hallarda orqanizmdə sərt törəmələr (çöküntülər) əmələ gəlir. Zamanla onlar böyüyərək, daşa çevrilir. Xolelitiaza əsasən xolesterin mübadiləsinin pozulması (ödün tərkibində onun yüksək miqdarda olması) zamanı rast gəlinir. Xolesterinlə zəngin öd litogen forma kimi qiymətləndirilir. Xolesterinin çoxluğu aşağıdakı amillərlə bağlıdır:


xolesterinin küllü miqdarda olduğu məhsulların həddindən artıq qəbulu və piylənmə
ödə daxil olan öd turşularının sayının azalması (estrogeniya zamanı hiposekresiya, öd kisəsində depolanma, hepatositlərin funksional çatışmazlığı)
fosfolipidlərin səviyyəsinin azalması. Normada onlar xolesterin və bilirubinin bərkiyərək çökməsinin qarşısını alır.
öd sirkulyasiyası sistemində durğunluq (öd kisəsində su və öd