Qida borusunun spazmı – aşağı ezofageal sfinkterin tonus və funksiyasının saxlanılması fonunda qida borusunun əzələ qatının vaxtaşırı diskoordinasiyalı konvulsiv yığılmalarıdır. Bu patologiya qida borusunun diskineziyasının bir növüdür. Klinik olaraq, döş sümüyü arxasında ağrı, udqunmanın pozulması, qıcqırma, gəyirmə ilə özünü büruzə verir. Xəstəliyin diaqnostikasında qida borusunun kontrast rentgenoqrafiyası, ezofageal manometriyadan istifadə olunur. Differensial diaqnostika zamanı EQSD, intraezofageal pH-metriya təyin edilir. Müalicənin məqsədi qidalanma rejiminin tənzimlənməsindən, qarındaxili təzyiqin və qida borusundakı saya əzələlərin tonusunun normada saxlanılmasından ibarətdir.

Qida borusunun spazmı barədə ümumi məlumat
Qida borusunun spazmı – ezofageal peristaltikanın epizodik funksional pozğunluğudur. Bu patologiya qida borusunun bütün xəstəlikləri arasında birinci yerdə dayanır. Döş sümüyü ağrıları ilə müşayiət olunan disfagiyanın əsas səbəblərindən sayılır. Spazm adətən 30-70 yaşarası qadınlarda qeydə alınır. Yaş artdıqda patologiyanın tezliyi də yüksəlir. Diffuz ezofaqospazm həzm traktının patologiyası səbəbindən endoskopik müayinə olunan pasiyentlərin 3%-də aşkarlanır. Klinik əlamətlərin azlığı ilə əlaqədar xəstələr çox zaman həkimə müraciət etmirlər. Bundan əlavə qida borusunun spazmı bir sıra hallarda qastroezofageal reflüks xəstəliyi ilə səhv salınır. Patologiyanın diaqnostikası və müalicəsi ilə həkim-endoskopistlər, qastroenteroloqlar məşğul olurlar.

Qida borusunun spazmının yaranma səbəbləri
Qida borusunun spazmının səbəbləri
Qida borusunun dəqiq səbəbləri hələlik tibb elminə məlum deyil. Birincili spazm müstəqil xəstəlik olub, psixi (stress) və nevroloji pozğunluqlar (qida borusunun əzələlərarası sinir liflərinin zədələnməsi) fonunda yaranır. Neyronların zədələnməsi toksinlər, bakteriya və virusların qida borusundakı və yaxud baş beyindəki sinir liflərinə təsirindən baş verir. Əksərən spazm qida borusunun ən proksimal və distal