dalağın infarktına rast gəlinir. Dəri və yumşaq toxumaların tipik zədələnmələri “livedo reticularis” (torlu göy), palmar (ovuc) və plantar (ayaqaltı) eritema, barmaqların trofik xorası, qanqrenası; dayaq-hərəkət aparatı üçün xarakterik zədələnmələri isə sümüklərin (bud sümüyünün başının) aseptik nekrozu ilə özünü göstərir. Antifosfolipid sindromun hemolitik əlamətləri trombositopeniya, hemolitik anemiya, hemorragik ağırlaşmalardır.

AFS-lu qadınlarda tez-tez obstetrik (“akuşer”) patologiyalarla – müxtəlif müddətli hamiləliyin təkrari, süni surətdə dayandırılması, dölün bətndaxili inkişafının ləngiməsi, fetoplasentar çatışmazlıqlar, hestozlar, dölün xroniki hipoksiyası, vaxtından əvvəl doğuşla əlaqəli olaraq aşkar olunur. Antifosfolipid sindromlu qadınların hamiləliyinin aparılmasında mama-ginekoloq bütün mümkün riskləri nəzərə almalıdır.

Antifosfolipid sindromun diaqnostikası
Antifosfolipid sindrom kliniki (damar trombozu, ağırlaşmış obstetrik anamnez) və laborator göstəricilərə əsaslanaraq diaqnostika olunur. Əsas immunoloji kriteriyalar qan plazmasında kardiolipinlərə qarşı IgG/ IgM sinfi antitellərin orta və ya yüksək titrinin; 6 həftə ərzində qurdeşənəyi antikoaqulyantı titrinin 2 dəfə artması aşkar olunur. Diaqnoz ən azı bir əsas kliniki və laborator kriteriya olduqda etibarlı hesab olunur. Antifosfolipid sindromun əlavə laborator əlamətləri yalançı-müsbət RW, Kumbs reaksiyasının müsbət olması; antinuklear faktorun, revmatoid faktorun, krioqlobulinin, DNT-yə qarşı antitellərin titrinin artmasıdır. Həmçinin qanın ümumi və biokimyəvi analizi aparılmalı, tormbositlər və koaquloqram təyin olunmalıdır.

Antifosfolipid sindromlu hamilələr qanın laxtalanma sistemi göstəricilərinin monitorinqinə, dölün dinamikada USM-inə və ana-plasenta-döl qan dövranının doppleroqrafiyasına, kardiotoqrafiyaya ehtiyac duyur. Daxili orqanların trombozunun təsdiqlənməsi məqsədilə baş, boyun və böyrək damarlarının, ətrafların arteriya və venalarının, gözün damarlarının və s.