böyrəküstü vəzi çatışmazlığı ilə kombinasiya olunan 2-ci tip autoimmun poliqlandulyar sindroma kifayət qədər tez-tez rastlanır. Çoxsaylı endokrinopatiyalar bir-birilə fəsadlaşır və xəstəliyin gedişini ağırlaşdırır.

Autoimmun poliqlandulyar sindromun diaqnostikası
Kliniki diaqnozun kriteriyaları autoimmun poliqlandulyar sindromun izolyasiya olunmuş komponentlərinin (dəri-selikli qişa kandidozu, APQS-1 zamanı hipoparatireoz və xroniki böyrəküstü vəzi çatışmazlığı, APQS-2 zamanı autoimmun tireoidit və şəkərli diabet) laborator və instrumental yolla təsdiqidir. APQS-1 zamanı gen mutasiyasının xarakterini aşkarlamağa imkan verən molekulyar-genetik analizlərin aparılması əhəmiyyətlidir.

Autoimmun poliqlandulyar sindrom zamanı laborator müayinə qanın biokimyəvi göstəricilərinin (ümumi və ionlaşmış kalsium, fosfor, natrium, bilirubin, transaminaza, qələvi fosfataza, ümumi zülal, sidik cövhəri, keratin, qlükozanın səviyyəsi), qanın turşu-qələvi balansının və s. müəyyənləşdirilməsindən ibarətdir. Hormon (TTH, sərbəst tiroksin, parathormon, AKTH, insulin, C-peptid, kortizol, renin, aldosteron, somatomedin C, AT-TPO, mədəaltı vəzin beta-hüceyrələrinə və GAD-a (qlutamin asid dekarboksilaza) qarşı AT, testosteron, LH, FSH və s.) analizlərinin nəticələri mühüm diaqnostik məlumat verir.

İnstrumental müayinələr abdominal, qalxanabənzər vəzi, kiçik çanaq orqanlarının (qadınlarda) və xayalığın (kişilərdə) USM-i, Exo-KQ, böyrəküstü vəzilərin KT-indən ibarətdir. Ehtiyac olarsa, dar ixtisas mütəxəssisləri – diabetoloq, qastroenteroloq, hepatoloq, dermatoloq, mikoloq, nevroloq, hematoloq, oftalmoloq, ginekoloq-endokrinoloq, androloq, revmatoloqla konsultasiya aparılır.

Autoimmun poliqlandulyar sindromun müalicəsi
Autoimmun poliqlandulyar sindromun müalicəsi həkimin önünə çətin tapşırıq qoyur və sindromun ayrı-ayrı komponentlərinin müalicəsindən ibarətdir. Patogenetik terapiyanın əsasını endokrin vəzilərin funksional çatışmazlığı zamanı daimi əvəzedici hormon terapiyası