qabiliyyətinədək) yetişir.


Askaridozun yayılmasında potensial mənbə helmintlə xəstələnmiş insandır. İnvaziya fekal-oral mexanizmlə, alimentar yolla reallaşır. Bu o deməkdir ki, nəcislə xarici mühitə düşmüş və torpaqda invaziv mərhələyədək yetişmiş yumurta çirkli əllər, gündəlik əşyalar, parazitlə çirklənmiş meyvə, giləmeyvə, tərəvəz və başqa gigiyena qaydalarına riayət etmədikdə ağızdan yeni sahibinin orqanizminə daxil olur. Askaridozla xəstələnmə, uşaqlar, təmizləyici qurğularda işləyən insanlar, kənd təsərrüfatı işçiləri, bağbanlar və s. arasında daha yüksəkdir. Yoluxma təhlükəsinin yüksəldiyi mövsüm yazdan payıza qədər davam edir.

Askaridin sonrakı inkişafı sahib orqanizmində baş verir. Burada o, askaridozun erkən (miqrasion) və gecikmiş (bağırsaq) fazalardan keçir. İnsanın mədə-bağırsaq traktında, məhz nazik bağırsaqda larvalar yumurtadan çıxır və venoz qana keçərək qan cərəyanı ilə qapı venasına, sonra isə qan damarları ilə ağciyərlərin kapilyar şəbəkəsinə düşür. Orada larvallar alveollara keçir, bronxun, traxeyanın və qırtlağın mənfəzi ilə yuxarı qalxır. Bronxial sekret və tüpürcəklə birlikdə udulur və yenidən nazik bağırsağa qayıdırlar. Burada larvalar cinsi yetişkən qurdlara çevrilirlər. Tam tsikl – invaziv yumurtanın cinsin yetkin askaridə çevrilmə prosesi təxm. 2,5-3 ay təşkil edir.

Askaridozun erkən fazasında larvaların metabolizm məhsulları, həmçinin bağırsaqlar, qaraciyər, damarlar, bronxopulmonal sistemin toxumasının mexaniki zədələnməsi nəticəsində orqanizmin sensibilizasiyası baş verir. Askaridozun gecikmiş fazasında orqanizmə yetkin askaridlərin həyat fəaliyyəti və parçalanma məhsullarının toksiki təsiri, nazik bağırsağın travmaları, qidalı maddələrin sorulmasının pozulması, immunitetin zəifləməsi daha çox özünü göstərir.

Аskaridozun simptomları
Askaridozun klinik simptomatikası rəngarəngdir və invaziyanın massivliyindən, xəstənin yaşından, xəstəliyin fazasından asılıdır. Larvaların miqrasiya fazasında alergik, infeksion-toksik,