Quduzluq – əsasən, mərkəzi sinir sisteminin ağır zədələnmələri ilə xarakterizə olunan letal sonluqlu virus etiologiyalı zoonoz infeksiyadır. İnsan quduzluğa heyvan dişləməsi zamanı yoluxur. Törədici sinir lifləri ilə orqanizmə yayılır; quduzluq virusu əvvəlcə sinir liflərinin oyanıqlığını yüksəldir, sonra isə onların iflicinə səbəb olur. Virus baş və onurğa beyin toxumasına daxil olaraq klinik olaraq müxtəlif fobiyalar, aqressiv oyanma tutmaları, hallüsinator sindromlarla təzahür edən MSS-nin fəaliyyətinin kobud pozulmalarına səbəb olur. Quduzluq bu günə qədər müalicə olunmayan xəstəlik olaraq qalır. Buna görə də heyvan dişləməsi zamanı pasientə antirab (quduzluq əleyhinə) profilaktik vaksinlərin təyinatının əhəmiyyətini qiymətləndirmək çox çətindir.

Törədicinin xarakteristikası
Quduzluğu iki spesifik antigenə (həll olan AgS və səthi AgV&) malik, güllə formalı, RNT tərkibli rabdovirus törədir. Replikasiya prosesində virus neyronlarda spesifik quruluşlar – eozinofil Babeş-Neqri cisimciyinin əmələ gəlməsini səbəb olur. Quduzluq virusu soyuğa və şaxtaya davamlıdır, lakin qaynama, ultrabənövşəyi şüalanmanın təsiri, həmçinin müxtəlif kimyəvi reagentlərlə (lizol, xloramin, karbon turşusu, sulema və s.) dezinfeksiya zamanı asanlıqla inaktivləşir.

Quduzluğun rezervuarı və mənbəyi ətyeyən heyvanlardır (itlər, canavarlar, pişiklər, bəzi gəmiricilər, atlar və sığırlar). Heyvanlar virusu tüpürcəkləri ilə xaric edirlər; kontagioz dövr klinik əlamətlər inkişaf etməzdən 8-10 gün əvvəl başlayır. Xəstə insanlar infeksiya mənbəyi deyil. Quduzluq parenteral, adətən, xəstə heyvanın insanı dişləməsi zamanı ötürülür. Bu zaman törədicilərlə zəngin tüpürcək yaraya düşür və virus damar dövranına daxil olur. Hazırda aerogen, alimentar və transplasentar yolla yoluxmanın mümkünlüyü haqda məlumatlar var.


İnsanlar quduzluğa qarşı təbii, məhdud həssaslığa malikdir; yoluxma zamanı infeksiyanın inkişaf ehtimalı dişləmin lokalizasiyası və zədələnmənin dərinliyindən asılıdır; 23%-dən