xronoloji (yaşla bağlı) qocalması ilə fotoyaşlanma özünəməxsus klinik və morfoloji əlamətlərə məxsusdur. Belə ki, təbii qocalma zamanı dəridə baş verən dəyişikliklər atrofik xarakter daşıyır: üz dərisi və toxumaların sallanması (qravitasion ptoz), seboreya və ya qocalıq ziyilləri (seboreyalı keratoz), ksantelazmanın (göz nahiyəsində sarımtıl lövhəciklər) inkişafı izlənilir.

Menopauzada dərinin təbii yenilənmə prosesləri ləngiyir, fibroblastlarda hialuron turşusu və kollagenin sintezi zəifləyir, melanogenez (piqmentlərin əmələ gəlməsi) güclənir. Bu dəyişikliklər dərinin nazilməsi və quruması, turqor və elastikliyinin azalması, dərinin yaşla bağlı piqmentasiyası ilə nəticələnir. Estrogenlərin çatışmazlığı səthi damar torunun genişlənməsinə və eritemanın yaranmasına gətirib çıxarır. Progesteron və estradiolun səviyyəsinin azalması orqanizmin androgenizasiyası (qadınlarda ikincili kişi əlamətlərinin inkişafı) – hirsutizm (izafi tüklənmə), akne və seboreya, androgen mənşəli dazlaşma ilə müşayiət olunur. Əksər hallarda dəri piyinin ifrazı və sebumun tərkibinin dəyişməsi seboreyalı dermatitin yaranmasına səbəb olur.

Dərinin fotoyaşlanmasının profilaktikası
Fotoyaşlanmanın əlamətləri ilə mübarizə dərinin fotoproteksiyası (ultrabənövşəyi şüalanmadan müdafiə) və kosmetik prosedurların aparılmasından ibarətdir.

Fotoproteksiyanın ekzogen və endogen preparatlar – fotoprotektorların köməyilə ultrabənövşəyi şüaların təsirinin zəiflədilməsinə əsaslanır.

Endogen (daxili) fotoprotektorların təsiri iltihabəleyhinə və antioksidant effektin əldə olunması, sərbəst radikalların yaranmasının azalması, regenerasiyanın sürətlənməsinə yönəldilmişdir. Bu farmakoloji təsir E (tokoferol-asetat), C (askorbin turşusu), A (retinol), beta-karotin, selen, («Okselio» və s.), flavanoidlər, aspirin, leykopin, superoksiddismutaza, indometasin, malyariya əleyhinə, antihistamin vasitələr hesabına həyata keçirilir. Müasir farmakoloji sənaye müxtəlif balanslaşdırılmış kombinəolunmuş