proqramlaşdırılmış prosesdir.

V.V. Frolkis öz nəzəriyyəsində həyat siklinin davam etmə müddətini iki proses: orqanizmin təbii yaşlanması və onun «antiyaşlanması» arasındakı balansdan asılı olmasını qeyd edir (latın dilindən tərcümədə «vitaukt», vita – həyat, auctum – artma). «Antiyaşlanma» prosesi orqanizmin əhat qabiliyyətini təmin edir, onu baş verən dəyişikliklərə uyğunlaşdırır, həyat müddətini artırır. Frolkis nəzəriyyəsi beynəlxalq səviyyədə şöhrət qazanmışdır. Bu mövzuda 1995-ci ildə ABŞ-da bütün dünya alim-gerontoloqlarının iştirakı ilə ilk konqress keçirilmişdir.

Yaşlanmanın ilkin mexanizmi qismində V.V.Frolkis genorequlyator nəzəriyyəni irəli sürmüşdür. Bu nəzəriyyəyə görə requlyator (tənzimləyici) genlərin fəaliyyətinin pozulması struktur genlərin aktivliyinin dəyişməsinə səbəb olur. Bununla əlaqədar onların sintez etdiyi zülalın miqdarının dəyişir, hüceyrələr qocalır və ölür. Yaşla bağlı xəstəliklərin geniş yayılmış formaları: xərçəng, ateroskleroz, diabet, Altsheymer və Parkinson xəstəliyinin yaranmasını V.V.Frolkis məhz genorequlyator mexanizmin pozulması ilə əlaqələndirir.

Müəyyən genlərin aktivləşmə və ya zəifləməsi bu və ya digər patologiyanın və yaşlanma mexanizminin əsasını təşkil edir. Bu nəticələrə istinad edərək, yaşla bağlı xəstəliklərin inkişafına təsir edən genetik pozğunluqların qarşısını alan genorequlyator terapiya təklif olunmuşdur.

STOXASTİK (EHTİMAL) NƏZƏRİYYƏ
Stoxastik nəzəriyyəyə əsasən qocalma DNT-səviyyəsində baş verən mutasiyalar nəticəsində yaranır. Təsadüfi mutasiyalar xromosomlarda toplanaraq, hüceyrələrin bölünməsi zamanı dəfələrlə artır.

Sərbəst radikallar nəzəriyyəsi
Alimlər D. Xarman və H. Emanuel demək olar ki, eyni vaxtda (1956-ci və 1958-ci illərdə) sərbəst radikallar nəzəriyyəsini irəli sürmüşdür. Bu nəzəriyyənin köməyilə onlar həm yaşlanmanın mexanizmini, həm də yaşla bağlı bir çox xəstəliklərin: ürək-damar patologiyaları, katarakta, immunitetin zəifləməsi, beyin fəaliyyətinin pozulması, xərçəng