Milium (buynuz kistası, ağ ilanbalığı) – piy vəzisinin kiçik səthi kistası olub, qatı dəri piyi və keratindən ibarətdir. Milium 0,5-3mm ölçülü, sərt konsistensiyaya malik, ağrısız, iltihaba uğramayan ağ rəngli düyünlərdir. Onlar üzün T-zonası, yanaqlar, göz qapaqları, az hallarda isə gövdə və cinsiyyət orqanları nahiyəsində lokalizasiya olunur. Miliumlar dermatoloq-kosmetoloqun dəriyə baxışı zamanı aşkarlanır. Müalicə mexaniki, lazer, radiodalğa üsulu və ya elektrokoaqulyasiya ilə kistanın xaric edilməsindən ibarətdir.

Milium barədə ümumi məlumat
Milium – kiçik ağ darı dənəsinə bənzər epidermal kistoz törəmədir. Miliumlar adətən üzün nazik dəriyə malik sahələrində yerləşir və uzun müddət heç bir dəyişikliklə müşayiət olunmur. Bu növ kistalar geniş yayılmış kosmetik problemdir, onlar istənilən yaşda meydana çıxa bilər. Ağ sızanaqlar əsasən cinsi yetişkənlik dövründə müşahidə edilir; çox vaxt yenidoğulmuşlarda da qeydə alınır. Qadın cinsinin nümayəndələrində miliumlara daha sıx rast gəlinir.

Piy vəziləri dermada yerləşir, onların axacaqları tük qıfına açılır. Hər bir piy vəzisi xüsusi sekret –dəri piyi (sebum) ifraz edir. Dəri piyi mürəkkəb lipid qarışığından (qliseridlər, sərbəst və birləşmiş yağ turşuları, qliserin, xolesterin, mum efirləri, skvalen, karotin və s.) ibarət olub, vəzi hüceyrələrinin parçalanması nəticəsində yaranır. Sebum tük qıfından dəri səthinə keçərək, dəri örtükləri və tüklərin normal vəziyyətini təmin edən xüsusi emulsiya təbəqəsi (su-lipid mantiyası) əmələ gətirir. Tük qıfından həmçinin buynuz pulcuqlar – epidermisin qopmuş hüceyrələri (keratinositlər) xaric olunur. Milium – dəri piyi və buynuz kütlələrlə hermetik tutulmuş piy vəzisi və ya narın tük follikuludur (retension kista).


Miliumun yaranma səbəbləri
Piy vəziləri embrional inkişafın 3-cü ayında formalaşaraq, dölün dərisini mümabənzər təbəqə ilə örtür. Piy vəziləri həyatın ilk ilində və cinsi yetişkənlik dövründə daha aktiv fəaliyyət göstərir. Dəridə miliumların yaranması