bağırsaq xərçənginin digər etioloji amili irsi meyllikdir: yaxın qohumlarında kolorektal xərçəngin rast gəlindiyi insanlarda xəstəliyin yaranma ehtimalı yüksək olur.

Düz bağırsaq şişlərinin təsnifatı
Düz bağırsaq şişləri xoş və ya bədxassəli olur. Xoşxassəli törəmələrə epitelial, qeyri-epitelial və karsinoid aiddir. Epitelial neoplaziyalara polip, xovlu şişlər və yoğun bağırsağın ailəvi diffuz polipozu daxildir. Düz bağırsağın poliplərinin aşağıdakı formaları ayırd edilir: vəzili və xovlu-vəzili (adenopapilloma, adenoma); miliar (hiperplastik); fibroz; yuvenil (kistoz-qranuləedici). Düz bağırsağın selikaltı karsinoid şişi polip kimi qəbul oluna bilər. Xovlu şiş rektal epitelin çoxsaylı məməciyəbənzər törəməsi olub, ayaqcığa malik solitar düyün və ya düz bağırsağın geniş sahəsini əhatə edən neoplaziya şəklində inkişaf edir. Belə şişlərin maliqnizasiya ehtimalı yüksək olduğundan onlar qısa zaman ərzində radikal yolla xaric edilməlidir.

Düz bağırsağın qeyri-epitelial şişlərinə nadir hallarda təsadüf edilir. Onlar əzələ, piy, sinir və birləşdirici toxumalardan, qan və limfa damarlarından inkişaf edir. Bu törəmələr adətən seroz qişanın altında, selikaltı və ya əzələ qatında yerləşir. Seroz qişanın olmadığı nahiyələrdə şişlər pararektal toxumaya yayılır. Düz bağırsağın xoşxassəli şişləri arasında daha çox fibroma, mioma, lipoma, kavernoz angioma, neyrofibroma, limfangioma müşahidə edilir.

Karsionoid hormonabənzər maddə (serotonin, prostaqlandin, histamin və s.) sintez edən neyroendokrin törəmədir. Xəstəliyin klinik əlamətləri şişin ifraz etdiyi maddədən və onun konsentrasiyasından asılıdır. Karsionoidin diaqnozu təsdiqləndikdə cərrahi əməliyyatın aparılması tələb olunur.

Düz bağırsağın bədxassəli şişləri 2 qrupa bölünür: epitelial (xərçəng: vəzili – adenokarsinoma, yastı hüceyrəli, üzüyəbənzər hüceyrəli, solid, skirr, qarışıq; melanoma, melanoblastoma) və qeyri-epitelial (leyomiosarkoma, limfoma, angiosarkoma, nevrilemmoma, rabdomioma və təsnif edilməyən