Düz bağırsaq xərçəngi – yoğun bağırsağın distal şöbəsinin epitel mənşəli bədxassəli şişidir. Patologiya nəcis kütlələrində selik və qan qarışığı, düz bağırsaq qanaxmaları, oma və aralıq nahiyəsində ağrılar, zəiflik, arıqlama, anemiya ilə təzahür edir. Diaqnostika üsullarına nəcisdə gizli qanın təyini, laborator markerlərin yoxlanılması, rektoromanoskopiya, biopsiya və toxuma nümunələrinin morfoloji analizi aiddir. Müalicə cərrahi yolla (düz bağırsağın rezeksiyası və ya ekstirpasiyası) aparılır. Regionar limfa düyünlərində metastazlar olduqda kimyaterapiya təyin edilir.

Düz bağırsaq xərçəngi barədə ümumi məlumat
Mədə-bağırsaq traktının bədxassəli törəmələrinin 45%-i düz bağırsaq xərçənginin payına düşür. Bununla yanaşı yoğun bağırsaq xərçəngi 70% hallarda məhz bu nahiyədə lokalizasiya olunur.

Kişilərdə bu xəstəliyə 1,5 dəfə çox rast gəlinir. Düz bağırsaq xərçənginin yaranma ehtimalı yaşla düz mütənasibdir. 40 yaşından yuxarı şəxslər risk qrupuna daxildir. Bu da düz bağırsağın epitel hüceyrələrində yaşla əlaqədar baş verən dəyişikliklərlə izah olunur. Düz bağırsaq müayinə baxımından rahat nahiyədə yerləşsə də onun xərçəngi adətən gecikmiş mərhələlərdə aşkarlanır, belə hallarda radikal müalicə üsulları az effektiv olur. Xəstələrin 5 illik sağqalma ehtimalının 40-60% təşkil etməsi bu problemin aktuallığını daha da artırır.


Düz bağırsaq xərçənginin yaranma səbəbləri
Düz bağırsaq xərçənginin səbəbləri
Düz bağırsaq xərçənginin inkişafı ilə qidalanma xüsusiyyətləri arasında asılılıq müəyyən edilmişdir. Xəstəlik adətən yağların üstünlük, sellülozanın isə azlıq təşkil etdiyi qidalara üstünlük verən şəxslərdə aşkarlanır. Ət məhsullarından çox istifadə olunması yoğun bağırsaq xərçənginə şərait yaradır. Bədxassəli şişlərin inkişaf riskini artıran amillərə yoğun bağırsağın xroniki iltihabi xəstəlikləri, qeyri-spesifik xoralı kolit, Kron xəstəliyi, anadangəlmə patologiyalar (ailəvi diffuz polipoz, ferment çatışmazlığı) aiddir. Metabolik xəstəliklər (şəkərli