olunur. Ağrı, paresteziya və ətrafların periferik nahiyələrinin həssaslığının azalması ilə müşayiət olunan polineyropatiya inkişaf edə bilər.

Prolaktinoma – hipofizin prolaktin sekresiya edən adenoması. Qadınlarda menstrual tsiklin pozulması, qalaktoreya, amenoreya və sonsuzluqla müşayiət olunur. Bu simptomlar kompleks və ya izolyasiya olunmuş şəkildə müşahidə oluna bilər. Prolaktinomalı qadınların təxminən 30%-i seboreya, sızanaq, hipertrixoz, mülayim təzahür edən piylənmə, anorqazmiyadan əziyyət çəkirlər. Kişilərdə isə ön plana oftalmo-nevroloji simptomlar keçir. Bu klinika fonunda qalaktoreya, ginekomastiya, impotensiya və libidonun azalması müşahidə olunur.

Kortikotropinoma – hipofizin AKTH sekresiya edən adenomasıdır; İtsenko-Kuşinq xəstəliyində, demək olar ki, 100% hallarda aşkar olunur. Şiş klassik hiperkortisizm simptomları, AKTH və melanin stimuləedici hormonun sintezinin yüksəlməsi nəticəsində dərinin hiperpiqmentasiyası ilə təzahür edir. Psixoloji anomaliyalar mümkündür. Hipofizin adenomasının bu növü bədxassəli formaya çevrilməyə (maliqnizasiya), sonralar isə metastazlaşmaya meyillidir. Ciddi endokrin pozulmaların erkən inkişafı şişi onun böyüməsi ilə əlaqəli meydan çıxan oftalmo-nevroloji simptomlar təzahür edənədək aşkarlamağa təşviq edir.

Tireotropinoma – hipofizin TTH sekresiya edən adenomasıdır. Birincili xarakter daşıdıqda hipertireoz simptomları ilə özünü göstərir. İkincili xarakter daşıdıqda isə hipotireoz müşahidə olunur.

Qonadotropinoma – hipofizin qonadotropin sekresiya edən, qeyri-spesifik simptomlara malik adenomasıdır; əsasən tipik oftalmo-nevroloji simptomatika ilə təzahür edir. Onun klinikasında hipoqonadizm adenomanı əhatə edən hipofiz toxumasının prolaktin hipersekresiyası nəticəsində inkişaf edən qalaktoreya ilə yanaşı gedə bilər.

Hipofizin adenomasının diaqnostikası
Güclü oftalmo-nevroloji simptomatika ilə müşayiət olunan hipofizin adenoması olan pasientlər, bir qayda olaraq, nevroloq və ya oftalmoloqa müraciət