fikrincə patologiya müxtəlif ekzogen və endogen amillərin (irsi meyllik, yoğun bağırsağın xroniki xəstəlikləri, qidalanma xüsusiyyətləri, həyat tərzi) təsirindən yaranan polietioloji xəstəlikdir. Müasir mütəxəssislər yoğun bağırsağın bədxassəli şişlərinin inkişafında qidalanmanın rolunu xüsusilə vurğulayırlar.

Kolorektal xərçəng əksər hallarda ət məhsullarından həddindən artıq, qida liflərindən isə az istifadə edən şəxslərdə aşkarlanır. Ət məhsullarının həzm prosesində bağırsaqda kanserogen maddələrə çevrilən külli miqdarda yağ turşuları yaranır. Qida liflərinin azlığı və hipodinamiya bağırsaq peristaltikasının zəifləməsinə səbəb olur. Nəticədə kanserogen maddələrin böyük bir hissəsi uzun müddət bağırsaq divarı ilə təmasda olmaqla kolorektal xərçəngin inkişafına gətirib çıxarır. Ətin düzgün işlənilməməsi qidada kanserogenlərin sayını daha da artırır. Xəstəliyin formalaşmasında siqaret və spirtli içkilərdən istifadə müəyyən rol oynayır.

Statistik göstəricilərə əsasən yoğun bağırsağın xroniki iltihabi xəstəliklərindən əziyyət çəkən pasiyentlərdə bu tip patologiyalara rast gəlinməyən şəxslərə nisbətən kolorektal xərçəngə daha çox təsadüf olunur. Ən yüksək risk qeyri-spesifik xoralı kolit və Kron xəstəliyi zamanı qeydə alınır. Kolorektal xərçəngin yaranma ehtimalı iltihabi prosesin müddətindən birbaşa asılıdır. Xəstəlik 5 ildən az davam etdikdə maliqnizasiya riski təxminən 5%, bu müddət 20 ildən artıq olduqda isə orta hesabla 50% təşkil edir.

Yoğun bağırsağın polipozu bədxassələşməyə meylli olur. Tək-tək yerləşən poliplər 2-4%, çoxsaylı 20%, xovlu poliplər isə 40% hallarda maliqnizasiyalaşır. Poliplərin xərçəngə çevrilmə ehtimalı təkcə onların saylarından deyil, həm də ölçülərindən asılıdır. Diametri 0,5sm-dən kiçik olan poliplər demək olar ki, heç vaxt maliqnizasiyaya məruz qalmır. Polip nə qədər böyük olarsa, bədxassələşmə riski bir o qədər yüksək sayılır.

Yoğun bağırsağın xərçəngi çox zaman yaxın qohumlarında kolorektal xərçəngin və ya digər