Uşaqlıq boynu xərçəngi – uşaqlığın aşağı şöbəsinin şiş xəstəliyi olub, səthi epitelin (ekto-və ya endoserviksin) bədxassəli transformasiyası ilə xarakterizə edilir. Uşaqlıq boynu xərçənginin erkən mərhələləri simptomsuz gedir, sonralar patologiya təmas və aybaşıarası qanaxmalar, qarın və oma nahiyəsində ağrılar, aşağı ətrafların ödemləri, sidik ifrazı və defekasiyanın pozulması ilə təzahür edir. Diaqnostika məqsədilə ginekoloji müayinə, genişlənmiş kolposkopiya, sıyrıntının sitoloji müayinəsi, biopsiya və histoloji analiz, endoservikal küretaj tətbiq edilir. Uşaqlıq boynu xərçənginin müalicəsində histoloji forma və yayılma dərəcəsi nəzərə alınmaqla cərrahi müdaxilə, şüa terapiyası, kimyaterapiya və ya onların kombinasiyasından istifadə olunur.

Uşaqlıq boynu xərçəngi barədə ümumi məlumat
Uşaqlıq boynu xərçəngi (servikal xərçəng) qadınlarda reproduktiv sistemin bədxassəli xəstəliklərinin təxminən 15%-ni təşkil edərək, süd vəzi xərçəngi və endometrium xərçəngindən sonra üçüncü yeri tutur. Uşaqlıq boynu xərçəngi «vizual lokalizasiyalı» xəstəliklərə aid edilməsinə baxmayaraq, 40% qadınlarda bu patologiya gec mərhələlərdə (III – IV) aşkarlanır. Xəstəlik əsasən 40-50 yaşlarda müşahidə edilir, lakin son illərdə uşaqlıq boynu xərçənginin yaşı 40-dan az olan şəxslər arasında yayılma hallarının artması qeydə alınır.

Uşaqlıq boynu xərçənginin fon xəstəliklərinə leykoplakiya (intraepitelial neoplaziya, CIN), eritroplakiya, kondiloma, poliplər, uşaqlıq boynunun həqiqi və psevdoeroziyaları, servisitlər aiddir.


Uşaqlıq boynu xərçənginin təsnifatı
Uşaqlıq boynunun örtən epitel qatın 2 növü ilə əlaqədar histoloji tipə əsasən ektoserviksdə lokalizasiya olunan yastı hüceyrəli servikal xərçəng (85-95%) və endoserviksdən inkişaf edən adenokarsinoma (5-15%) ayırd edilir. Uşaqlıq boynunun yastıhüceyrəli xərçəngi differensiasiya dərəcəsindən asılı olaraq, buynuzlaşan, buynuzlaşmayan və aşağıdifferensiasiyalı ola bilər. Uşaqlıq boynu xərçənginin nadir histotiplərinə