Vulvanın xərçəngi – xarici cinsiyyət orqanlarının (cinsiyyət dodaqları, uşaqlıq yolu dəhlizi, arxa bitişmə, sidik kanalı və s.) bədxassəli şişidir. Patologiya cinsiyyət orqanları nahiyəsində qaşınma, ağrı, xoralaşma, ekzofit törəmə, qanlı və irinli ifrazatla təzahür edə bilər. Vulvanın xərçənginin diaqnostikası ginekoloji baxış, vulvoskopiya, yaxmanın sitoloji müayinəsi və bioptatın histoloji analizinə əsaslanır. Müalicə məqsədilə cərrahi, kimyaterapevtik və şüa üsullarından istifadə edilir.

Vulvanın xərçəngi barədə ümumi məlumat
Bədxassəli onkoginekoloji xəstəliklərin strukturunda təxminən 2-5% təşkil edir, yayılma tezliyinə görə uşaqlıq boynunun, endometriumun və yumurtalıqların xərçəngindən geridə qalır. Vulvanın xərçəngi əsasən 65-75 yaşlı qadınlarda inkişaf edir; reproduktiv dövrdə nadir hallarda aşkarlanır. Patologiyanın tipik lokalizasiyasına cinsiyyət dodaqları, klitor, uretra, arxa bitişmə aiddir, bəzən proses bartolin vəziləri nahiyəsini zədələyir.

Vulvanın xərçəngi xarici lokalizasiyalı şiş proseslərinə aid olsa da 60%-dən çox pasiyentlər ginekoloqa xəstəliyin artıq III–IV mərhələsində müraciət edir. Bu problemin aktuallığı profilaktik tədbirlərin lazımi səviyyədə aparılmaması, vulvanın fon və xərçəngönü xəstəliklərinin vaxtında müəyyən edilməməsi ilə bağlıdır.


Vulvanın xərçənginin yaranma səbəbləri
vulvanın xərçənginin müalicəsi
Vulvanın xərçənginin etiologiyası kifayət qədər öyrənilməmişdir. Hesab olunur ki, vulvanın xərçənginin inkişafına səbəb olan mexanizmlər klimaks və postmenopauza dövrlərində hormonal dəyişikliklərlə əlaqədar işə düşür, bu da reseptorların estrogenə həssaslığının azalmasına, toxumaların involyutiv dəyişikliklərinə gətirib çıxarır. Əlverişsiz şəraitdə vulvanın toxumalarında proliferativ, displastik proseslər və nəticədə bədxassəli transformasiya baş verir.

Vulvanın xərçəngi adətən cinsiyyət orqanlarının distrofik proseslərindən – vulvanın kraurozu və leykoplakiyası, sklerozlaşdırıcı dəmirovdan sonra inkişaf edir.