Yoğun bağırsaq xərçəngi – onun müxtəlif şöbələrinin (kor, çənbər, S-vari, düz bağırsaq) epitel mənşəli bədxassəli şişidir. Onkoloji prosesin əlamətlərinə abdominal ağrı, meteorizm, bağırsaq keçiriciliyinin pozulması, nəcis kütlələrində selik, irin, qan qarışıqları, halsızlıq, arıqlama aiddir. Yoğun bağırsaq xərçəngi qarnın palpasiyası zamanı müəyyən oluna bilər. Diaqnozu təsdiqləmək üçün kolonoskopiya və biopsiya, ultrasonoqrafiya, irriqoskopiya, KT, NMR, PET aparılır. Radikal müalicə bir və ya çoxmərhələli rezeksion müdaxilələrlə icra olunur.

Yoğun bağırsaq xərçəngi barədə ümumi məlumat
Yoğun bağırsaq xərçəngi (kolorektal xərçəng) – bu nahiyənin epitel qişasından inkişaf edir. Xəstəlik olduqca geniş yayılmışdır. Hər il dünya üzrə 500 000-dən çox insanda kolorektal xərçəng aşkarlanır. Onların əksəriyyəti inkişaf etmiş ölkələrin – ABŞ, Kanada, Qətbi Avropanın payına düşür. Kolorektal xərçəng qadın onkopatologiyalarının strukturunda süd vəzi xərçəngindən sonra ikinci, kişilərdə isə prostat vəzi və ağciyər xərçəngindən sonra üçüncü yeri tutur. Xəstələr arasında 50 yaşından yuxarı şəxslər üstünlük təşkil edir. Yoğun bağırsaq xərçənginə qadınlarla müqayisədə kişilərdə 1,5 dəfə çox rast gəlinir. 60-70% xəstələrdə kolorektal xərçəngin III-IV mərhələdə aşkarlanması bu problemin aktuallığını artırır.

Yoğun bağırsaq xərçənginin yaranma səbəbləri
Yoğun bağırsaq xərçənginin səbəbləri
Yoğun bağırsaq xərçənginin yaranma ehtimalını yüksəldən amillərə alimentar və ailəvi-irsi faktorlar, eləcə də xərçəngönü xəstəliklər aiddir. Genetik determinasiya olunmuş səbəblər arasında ailəvi polipoz daha təhlükəli sayılır. Patologiya demək olar ki, bütün hallarda yoğun bağırsaq xərçəngi ilə nəticələnir. Linç sindromlu pasiyentlərdə kolorektal xərçəngin yaranma riski yüksək olur. Belə hallarda onkoloji patologiya adətən 45 yaşdan kiçik şəxslərdə inkişaf edir və çənbər bağırsağın sağ şöbələrində lokalizasiya olunur.


Yoğun bağırsaq xərçənginin tezliyi həyat tərzi və qidalanma