yaranmasında xroniki qəbizlik və ishal, babasil xəstəliyi, ağır fiziki və ya oturaq iş, spirtli içkilər və kəskin qidaların həddindən artıq qəbulu, anal kanalın selikli qişasının yad cisim və ya bərk konsistensiyalı nəcis kütləsi ilə mexaniki zədələnməsi böyük rol oynayır. Anal çatın formalaşmasına səbəb olan xəstəliklərə yoğun bağırsağın iltihabı (o cümlədən proktit) aiddir.

70% hallarda çatlar mədə, nazik bağırsaq, qaraciyər, mədəaltı vəzi və biliar sistemin xəstəliklərindən əziyyət çəkən şəxslərdə aşkar edilir. Analoji sayda xəstələrdə patologiyaya babasillə birgə təsadüf olunur. Xroniki babasil pektonozla əlaqədar anal kanalın selikli qişasının elastikliyinin azalmasına gətirib çıxarır, nəticədə onun defektinə meyllik yaranır. Anal kanalın dişli xətt nahiyəsi gərilmə vəziyyətində həssaslığı ilə seçilir.

Patoloji anatomiyası
Anal çat əksər hallarda (85%) arxa divarda orta xətt boyunca yerləşir. Bu da anal kanalın spesifik quruluşu – həmin nahiyədə sfinkterin qan təhcizatının zəifliyi, defekasiya aktında gərilmə zamanı kanal divarının tamlığının pozulmaya meylli olması ilə əlaqədardır. 8-9% pasiyentlərdə (xüsusən qadınlarda) çat ön divarda, nadir hallarda isə anal kanalın yan hissələrində yaranır. Xəstələrin 3-4%-də ön və arxa divarın çatlarına müştərək şəkildə rast gəlinir.

Anal çatın əlamətləri
Anal çatın əlamətləri
Patologiya spesifik klinik şəklə malikdir. Xəstəliyin uzunmüddətli formaları ifadəli ağrı sindromu və defekasiyadan sonra sfinkterin tonik spazmı ilə xarakterizə olunur. Spazm bir neçə saat davam edə bilər. Tonik spazm xəstəliyin proqressivləşməsinə səbəb olan qüsurlu dövranın formalaşmasında iştirak edir: çat davamlı spazm törədir, o da öz növbəsində anal kanalın divarlarını təşkil edən toxumaların işemiyasına gətirib çıxarmaqla defektin sağalmasına mane olur.

Kəskin formalı çatlar anal sfinkterin spazmı, ağrılı defekasiya, anusdan qanlı ifrazatla təzahür edir. Ağrı sindromu bu patologiyalı pasiyentlərin əsas şikayəti hesab