diabet, metabolik sindrom, piylənmə) də kanserogen faktorlar sırasına daxildir.

Düz bağırsağın polipləri ən geniş yayılmış xərçəngönü vəziyyət olub, təxminən 4% hallarda bədxassələşir. Ailəvi polipoz maliqnizasiyaya baxımından daha təhlükəli sayılır. Düz bağırsaq xərçənginin yaranmasında irsi faktorun da rolunu vurğulamaq lazımdır. Həmçinin siqaret və spirtli içkilərdən istifadə bədxassəli prosesin inkişaf riskini artırır, müalicə dövründə isə qənaətbəxş sonluq ehtimalını azaldır.

Düz bağırsaq xərçənginin təsnifatı
Düz bağırsaq xərçəngi beynəlxalq TNM sistemi üzrə təsnif edilir. T – şişin ölçüsü və bağırsaq divarının zədələnmə dərəcəsi, N – regionar limfa düyünlərinin metastatik zədələnməsi, M – uzaq metastazların olması.

Bundan əlavə şişin ölçüsü, bağırsaq divarına və ətraf toxumalara yayılma dərəcəsi, metastazların olmasından asılı olaraq, xərçəngin mərhələli (I; IIa; IIb; IIIa; IIIb; IV) təsnifatından istifadə edilir. Düz bağırsaq xərçənginin yekun diaqnozu şişin və limfa düyünlərinin sitoloji müayinəsindən sonra qoyulur.

Düz bağırsaq xərçənginin əlamətləri
Düz bağırsaq xərçənginin əlamətləri
Düz bağırsaq xərçənginin erkən mərhələləri adətən simptomsuz gedir, bu da bədxassəli prosesin vaxtında aşkarlanmasını çətinləşdirir. Şiş proqressivləşdikcə müxtəlif əlamətlərlə özünü büruzə verir. Xəstəliyin ən çox rast gəlinən təzahürlərinə defekasiyanın pozulması (qəbizlik və ya ishal), bağırsaq keçməməzliyi, anal dəlikdən qanaxmalar, fekal kütlələrdə qan qarışığı, naməlum etiologiyalı anemiya, qarnın aşağı hissəsində ağrı, «lentşəkilli» («karandaşabənzər») nəcis aiddir. Onkoloji proses inkişaf etdikcə ümumi simptomatikanın: iştahsızlıq, ümumi halsızlıq, əzginlik, arıqlamanın (kaxeksiyaya qədər) ifadəliliyi artır.

Düz bağırsaq xərçənginin ağırlaşmaları
Düz bağırsaq xərçəngi qanaxmalarla ağırlaşır. Tez-tez təkrarlanan qanaxmalar anemiya, bədən çəkisinin həddindən artıq itirilməsi ilə nəticələnir. Onkoloji patologiyanın gecikmiş mərhələlərində