və xroniki stresslər) əlaqədar bağırsaq fəaliyyətinin sinir tənziminin pozulması; bağırsaq divarında yerləşən sinir uclarının nəcis kütlələrinin təzyiqinə qarşı yüksək həssaslığı.

Funksional ishaldan əziyyət çəkən xəstələrdə bağırsaq cüzi gərilməsi defekasiyaya çağırışlarının yaranmasına səbəb olur. Pasiyentin psixoemosional vəziyyəti qeyri-qənaətbəxş olduqda bağırsağın hərəki aktivliyi daha da güclənir, bağırsaq divarının qıcıqlandırıcılara qarşı həssaslığı artır, funksional ishal baş verir. İmtahandan əvvəl, yeni iş fəaliyyətinə başlayarkən, eləcə də ailədaxili münasibətlərin mürəkkəbləşdiyi dövrdə həyəcanla əlaqədar patologiya daha ifadəli forma alır.

Funksional ishalın patogenezi
Funksional ishal zamanı bağırsağın motor funksiyasının güclənməsi qeydə alınır. Onun nəticəsində bağırsaq möhtəviyyatının hərəkəti sürətlənir, yoğun bağırsağın aşağı hissələrində mayenin sorulması pozulur. Normada fekal kütlələrinin tərkibində orta hesabla 60-70% su olur. Funksional diareyalı pasiyentlərin nəcisində suyun miqdarı 75-90%-ə qədər yüksəlir. Bu göstəricidən asılı olaraq, nəcis sıyığabənzər, duru və ya sulu forma alır.

Funksional ishalın əlamətləri
Funksional ishalın əlamətləri
Funksional ishalın əsas əlamətlərinə defekasiyanın tezliyinin artması və nəcisin konsistensiyasının dəyişməsi aiddir. Diaqnozun təsdiqlənməsi üçün aşağıdakı tələblər ödənilməlidir: əlamətlərin yaranma müddəti ən azı 6 ay olmalı; simptomlar minimum 3 ay ərzində davam etməli; defekasiya aktının 3/4 hallarında müşahidə olunmalı; qarında ağrı və ya diskomfort hissi ilə müşayiət edilməlidir. Sadalanan klinik təzahürlərlə yanaşı xəstələrdə çox zaman qarında qurultu və köp yaranır.

Nəcis maye və ya sıyığabənzər formada olur. Çağırışlar stabil şəkildə səhərlər baş verir, gün ərzində yeməkdən dərhal sonra bir neçə dəfə təkrarlanır. Gecə saatlarında çağırışlar olmur. Əksərən nəcis ifrazı sutkada 3-5, bəzən isə 6-8 dəfəyə qədər artır. Defekasiyanın tezliyi nə qədər yüksək olursa fekal