n peritonit və sepsislə nəticələnir. Belə hallarda qarında kəskin xarakterli yayılmış ağrılar, çoxsalı qusma, febril qızdırma baş verir.

Hirşprunq xəstəliyinin diaqnostikası
Xarakterik fizikal əlamətlərin olması (xəmirəbənzər «şişin» palpasiyası və «gil əlaməti» – qarnın ön divarının palpasiyası zamanı yoğun bağırsağın nəcislə dolu hissəsinin proyeksiyasında aydın nəzərəçarpan çuxurların yaranması) Hirşprunq xəstəliyindən şübhələnməyə əsas verir. Diaqnostika prosesində kompleks laborator-instrumental müayinələrdən istifadə olunur. Aqanqliozun ən informativ müayinə üsulları aşağıdakılardır:

Yoğun bağırsağın retroqrad rentgenoqrafiyası. Kontrast anusdan yeridilməsi bağırsağın genişlənmiş proksimal hissəsi ilə denervasiya olunmuş dar distal seqment arasındakı keçidin vizualizasiyasına imkan verir. İrriqoskopiya zamanı yoğun bağırsaq qaustrasiyasının olmaması aşkarlanır.
Düz və S-vari bağırsağın endoskopik müayinəsi. Rektoromanoskopiya və rektosiqmoskopiyadan əvvəl xüsusi hazırlıq mərhələsi tələb olunmur. Hirşprunq patologiyasında spazma uğrayan bağırsaq divarı aşkarlanır, nəcis kütlələri müşahidə edilmir. Yoğun bağırsağın nəcis daşı ilə dolu olan genişlənmiş hissəsi proksimal istiqamətdə yerləşir.
Svenson üsulu ilə sitomorfoloji analiz. Düz və yoğun bağırsağın bioptatlarının histologiyası xəstəliyin diaqnostikasında «qızıl standart» sayılır. Dəqiq nəticə əldə etmək üçün bioloji material bağırsağın arxa divarı boyunca dişli daraqdan başlayaraq, 6 sm məsafədə götürülür. Əlavə olaraq, asetilxolinesterazanın aktivliyi yoxlanılır.
Manometrik müayinə. Hirşprunq xəstəliyi üçün təzyiq artarkən düz bağırsağın sfinkterinin reflektor açılmasının müşahidə edilməməsi xarakterikdir. Düz bağırsaq və sfinkterlərin yığılmasında diskoordinasiya qeydə alınır. Anorektal manometriya vacib diaqnostik meyar sayılır. Onun həssaslığı orta hesabla 85% təşkil edir.
Xəstəliyin ağırlaşmış formalarında qanın klinik analizində dəyişikliklərə (leykositoz, EÇS-nin yüksəlməsi,