treponemaya yoluxmuş insanla qorunmamış anal cinsi əlaqədən sonra düz bağırsağın selikli qişasında birincili sifilitik şankr əmələ gələ bilər. Kəskin radiasion proktit kiçik çanaq orqanlarının bədxassəli şişlərinin şüa terapiyasının fəsadı kimi inkişaf edir.

Kəskin proktitə bəzən düz bağırsaqda yad cisim, həddindən artıq isti və ya soyuq təmizləyici və yaxud selikli qişanı qıcıqlandıran vasitələrlə imalə səbəb olur. Patologiya anus nahiyəsinin, yaxınlıqda yerləşən orqan və toxumaların bəzi xəstəlikləri (paraproktit, anal çat, babasil, vulvovaginit, sistit), eləcə də müxtəlif mənşəli immun pozğunluqlar, soyuqlama, fiziki və emosional amillərin təsirindən orqanizmin zəifləməsi nəticəsində yarana bilər.

Kəskin proktitin təsnifatı
Düz bağırsağın selikli qişasının zədələnməsinin xarakterindən asılı olaraq, kəskin proktitin aşağıdakı formaları ayırd edilir:

Kataral-selikli – zədələnmə sahəsinin hiperemiyası və selik ifrazı ilə müşayiət olunur.
Kataral-hemorragik – zədələnmə nahiyəsində ödem, hiperemiya və çoxsaylı kiçik qansızmalar müşahidə edilir.
Kataral-irinli – selikli qişanın ödemi və irin ifrazı ilə özünü büruzə verir.
İrinli-fibrinoz – kataral-irinli kəskin proktiti xatırladır, lakin bu formadan irinin konsistensiyasına görə fərqlənir. İrinli ifrazatın tərkibi fibrinlə zəngin olur. Selikli qişanın səthində irinli-fibrinoz qat əmələ gəlir.
Eroziv – selikli qişanın səthi defektlərinin formalaşması ilə təzahür edir.
Xoralı – selikli qişanın dərin defektləri ilə səciyyələnir.
Xoralı-nekrotik– kəskin xoralı proktitin ağır forması olub, düz bağırsağın selikli qişasında xoralarla yanaşı nekroz sahələrinin yaranması ilə xarakterizə edilir.
Polipoz – bağırsaq poliplərini xatırladan törəmələrlə müşayiət olunur .
Kəskin proktitin əlamətləri
Kəskin proktitin əlamətləri
Bu xəstəlik üçün qəfil başlanğıc – ümumi vəziyyətin pisləşməsi, hipertermiya, titrətmə, tenezmlər, qəbizlik xarakterikdir. Xəstələri zədələnmə nahiyəsində lokalizasiyalaşan, defekasiya