Kriptit – düz bağırsaqda yerləşən morqan kriptlərinin (kor ciblər) infeksiyalaşması nəticəsində yaranan iltihabi xəstəlikdir. Patologiya düz bağırsaqda ağrı, göynəmə, ağırlıq hissi, anal dəlik nahiyəsində dərinin nəmlənməsi ilə xarakterizə olunur. Kriptit əksər hallarda proktit və paraproktitlə ağırlaşır, qəbizlik, anal çat, fistula, düz bağırsaq xərçənginin yaranmasına gətirib çıxarır. Diaqnoz barmaqla rektal müayinə, ultrasonoqrafiya, anoskopiya və rektoromanoskopiyanın nəticələrinə əsasən qoyulur. Müalicə konservativ yolla aparılır: pəhriz, nəcis ifrazının normaya salınması, gigiyena qaydalarına riayət, oturaq vannalar. Konservativ müalicə qeyri-effektiv olduqda cərrahi əməliyyat icra edilir.

Kriptit barədə ümumi məlumat
Kriptit — morqan kriptlərinin (düz bağırsağın terminal hissəsində yerləşən anatomik çuxurlar) kəskin və ya xroniki iltihabıdır. Xroniki qəbizlik və ishal zamanı nəcis kütlələrinin təsirindən kriptlər zədələnir, patogen mikroflora durğunlaşır. Kriptlərin normal şəkildə drenajlanmaması, təkrar infeksiyalaşma və müntəzəm travmalarla əlaqədar kəskin kriptit xronikləşməyə meylli olur. Ağır gedişli və uzunmüddətli kriptit proktit, paraproktit, anal çat, düz bağırsaq xərçəngi ilə fəsadlaşır.

Kriptitin yaranma səbəbləri
Kriptitin yaranma səbəbləri
Kriptlər düz bağırsağın mənfəzi ilə əlaqəli olduğundan nəcis kütlələrinin ciblərə daxil olması çətinlik törətmir. Lakin normada kriptlər tam təmizlənir, anal vəzilərin ifraz etdiyi sekret infeksiyanın dərin qatlara keçməsinin qarşısını alır. Nəcis kütlələrinin sərt konsistensiyalı kompenentlərinin (sümük hissəcikləri, meyvə çəyirdəkləri və qabıqları və s.) kriptləri zədələməsi, davamlı ishal zamanı ciblərin divarının ödemi, anal vəzilərin axacaqlarının tutulması iltihabi prosesin formalaşmasına gətirib çıxarır. Nəcis kütlələrinin kor ciblərdə ləngiməsi və anal vəzilərin sekretinin qoruyucu xüsusiyyətlərinin azalması patogen mikroorqanizmlərin çoxalmasına səbəb olur.


Beləliklə, kriptitin inkişafı