çətinləşdirərək, yuxarıda yerləşən şöbələrin kəskin genişlənməsinə və uzanmasına səbəb olur. Yuxarı seqmentlərin hipertrofiyası, peristaltikasının artması kompensator xarakter daşıyaraq, bağırsaq möhtəviyyatının aqanqlionar və ya stenozlaşmış hissədən keçməsini təmin etmək üçün formalaşır. Bir müddətdən sonra genişlənmiş şöbədə hipertrofiyaya uğrayan əzələ lifləri məhv olur və birləşdirici toxuma ilə əvəzlənir. Bu da bağırsağın dəyişilmiş hissəsinin atoniyasına gətirib çıxarır. Nəticədə bağırsaq möhtəviyyatının nəqli ləngiyir, uzunmüddətli qəbizlik yaranır (nəcis 5-7 gün, bəzən isə 1 ay müddətində ifraz olunmur), şlaklar sorulmağa başlayır, disbakterioz və nəcis intoksikasiyası baş verir. Bu proseslər uşaqlarda inkişafın ləngiməsi, böyüklərdə isə əmək qabiliyyətinin kəskin azalması ilə müşayiət olunur.

Meqakolonun təsnifatı
Meqakolon anadangəlmə və ya qazanılma mənşəli olur. Anadangəlmə meqakolon (Hirşprunq xəstəliyi) aqanqliozla – yoğun bağırsağın rektosiqmoidal şöbəsinin divarlarında sinir kələflərinin olmaması ilə səciyyələnir. Bağırsağın deinnervasiyalı sahəsi nəcis kütlələrinin hərəkətinə mane olur, bu da həmin zonanın darlığı və peristaltikanın baş verməməsi ilə bağlıdır. Hirşprunq xəstəliyindən savayı anadangəlmə meqakolon idiopatik səbəblər (xroniki qəbizlik) və ya yoğun bağırsağın distal şöbələrində mexaniki maneələrlə (düz bağırsağın stenozu, anusun fistula formalı atreziyası) əlaqədar yaranır. Anadangəlmə meqakolonun klinikası erkən uşaqlıq dövründə inkişaf edir.

Qazanılmış meqakolon şiş, travma, fistula, kolit, iltihabi proseslər və s. səbəbindən yoğun bağırsağın ikincili dəyişiklikləri ilə assosiasiyalı olur. Bundan əlavə B1 hipovitaminozu nəticəsində parasimpatik qanqliyaların zədələnməsi qazanılmış meqakolona gətirib çıxara bilər. Etioloji amildən asılı olaraq, meqakolon müxtəlif formalara bölünür: aqanqlionar (Hirşprunq xəstəliyi), idiopatik (35%), obstruktiv (8-10%), psixogen (3-5%), endokrin (1%), toksiki (1-2%), neyrogen