Nəcis daşı – xroniki qəbizlik, peristaltikanın pozulması və həzm traktının bəzi xroniki xəstəlikləri zamanı yoğun bağırsaqda formalaşan sərt konsistensiyalı törəmədir. Patologiya simptomsuz gedişə malik ola və ya bağırsaq keçməməzliyinin əlamətləri: qarında ağrı, ürəkbulanma, qusma, az miqdarda sulu nəcis ifrazı, qanaxmalarla təzahür edə bilir. Diaqnoz rektoromanoskopiya, yoğun bağırsağın rentgenoloji müayinəsi (irriqoskopiya) və kolonoskopiyanın nəticələrinə əsasən qoyulur. Müalicə konservativ yolla: endoskopik manipulyasiyalar və sifonlu imalənin tətbiqi ilə aparılır. Konservativ müalicənin qeyri-effektivliyi və ağırlaşmaların olması cərrahi müdaxiləyə göstəriş sayılır.

Nəcis daşı barədə ümumi məlumat
Nəcis daşları (koprolitlər, nəcis konkrementləri) – yoğun bağırsağın xroniki xəstəlikləri zamanı tədricən formalaşaraq, orqanın mənfəzini tam və ya hissəvi şəkildə tutur. Nəcis daşlarına əsasən yaşlı şəxslərdə rast gəlinir. İri koprolitlərə nadir hallarda təsadüf olunur. Təqribən 2 kq. çəkisi olan ən iri daş 1830-cu ildə aşkarlanmışdır. Patologiya daha çox Şimal yarımkürəsinin inkişaf etmiş ölkələri üçün xarakterikdir. Onların əhalisi sellülozadan az istifadə etməklə, yağlı qidalara üstünlük verir, qəbizliyə meylli olur. Hər iki cinsin nümayəndələri arasında xəstəliyin rastgəlmə tezliyi eynidir. Nəcis daşlarının diaqnostika və müalicəsi həkim-proktoloq tərəfindən həyata keçirilir.

Nəcis daşının yaranma səbəbləri
Nəcis daşının yaranma səbəbləri
Nəcis daşlarının yaranma səbəbləri şərti olaraq 2 qrupa bölünür: mexaniki və kimyəvi. Mexaniki amillərə yoğun bağırsağın hipotoniya və atoniyası aiddir. Bu pozğunluqlar əsasən yaşlı şəxslərdə müşahidə edilir. Bağırsaq motorikasının pozulması həmçinin Parkinson xəstəliyi və parkinsonizm sindromu, bağırsağın divertikulları ilə bağlı ola bilər.


Bəzi anadangəlmə patologiyalar, məsələn, meqakolon, Hirşprunq xəstəliyi, bağırsağın əlavə ilgəkləri nəcis daşlarının formalaşmasına şərait yaradır. Bu xəstəliklərdə yoğun