ə prosesində şüalanmadır. Xəstəliyin yaranma ehtimalı şüalanmanın dozasından asılıdır.

Proktitin təsnifatı
Etioloji amildən asılı olaraq, alimentar, infeksion, parazitar, durğun (müxtəlif mənşəli qəbizlikdə yaranan), radiasion, qonoreya, xlamidiya mənşəli proktitlər ayırd edilir. Gediş xüsusiyyətlərinə əsasən xəstəlik 3 formaya bölünür: kəskin, yarımkəskin və xroniki. İltihabi prosesin xarakterinə görə kəskin proktit aşağıdakı növlərə təsnif edilir:

kataral-selikli – baxış zamanı selikli qişanın ödemi və hiperemiyası, seliyin intensiv şəkildə ifrazı müşahidə edilir.
kataral-hemorragik – selikli qişa ödemli, hiperemiyalı və çoxsaylı kiçik qansızmalarla örtülü olur.
kataral-irinli – selikli qişanın ödem və hiperemiyası ilə yanaşı irinli ifrazatlara rast gəlinir.
irinli-fibrinoz – iltihablaşmış selikli qişa çətin təmizlənilən irinli-fibrinoz təbəqə ilə örtülür.
eroziv – selikli qişanın üzərində səthi defektlər əmələ gəlir.
xoralı – selikli qişanın üzərində dərin defektlər yaranır.
xoralı-nekrotik – dərin defektlərlə bərabər nekroz sahələri formalaşır.
polipoz – düz bağırsağın poliplərini xatırladan kiçik düyünlərlə xarakterizə olunur.
Xroniki proktit aşağıdakı formalara bölünür:

hipertrofik – selikli qişa qalınlaşır, büküşlər şişir, onların dərinliyi artır; selikli qişanın ocaqlı böyüməsi – psevdopoliplər müşahidə edilir.
atrofik – selikli qişa solğunlaşır, nazilir, büküşlərin dərinliyi azalır. Selikaltı qatda yerləşən damarlar selikli qişadan görünür.
normotrofik – xroniki iltihabla əlaqədar selikli qişanın rəngi dəyişir, qalınlıq və relyefi pozulmur.
Selikli qişanın atrofik və hipertrofik dəyişiklikləri onun həssaslığını artırır. Xəstələrdə eroziya və qanayan qranulyasiyalarla örtülü xroniki xoraların yaranması mümkündür. Xoralar və sonrakı kobud çapıq dəyişiklikləri bağırsaq divarının perforasiyasına, düz bağırsağın deformasiyasına və çapıq stenozuna gətirib çıxara bilər. Radiasion proktitli xəstələrdə xoralar parçalanan bədxassəli şişləri