l müayinə, rentgenoloji və endoskopik üsullar, laborator analizlərin nəticələri əsasında qoyulur. İlkin mərhələdə həkim-proktoloq xəstənin aralıq və anus nasiyəsinə baxış keçirir, iltihab əlamətlərini, maserasiya sahələrini aşkar edir. Sonra barmaqlq rektal müayinə aparılır. Onun köməyilə sfinkterin spazmı və ya boşalması, selikli qişanın ödemi, bağırsağın daralması və digər patoloji dəyişikliklər üzə çıxarılır. Bu dəyişikliklərin vizual qiymətləndirilməsi, proktitin növünün və iltihabi proseslərin ifadəliliyinin təyini rektoromanoskopiya prosesində həyata keçirilir. Ehtiyac yarandıqda endoskopik müayinə zamanı biopsiya aparılır.

Düz bağırsaqda strikturaların olmasında şübhələndikdə irriqoskopiya və ya irriqoqrafiya təyin olunur. Radioloji müayinələrin nəticələri düz bağırsağın xarakterik daralmasını sübut edir. Patoloji qarışıqları, leykosit, parazit və bakteriyaları aşkar etmək üçün nəcis analizindən istifadə edilir.


Proktit babasil, paraproktit, polipoz, düz bağırsaq xərçəngi və yoğun bağırsağın aşağı şöbələrinin selikli qişasının, eləcə də perianal nahiyənin iltihabı ilə müşayiət olunan digər xəstəliklərlə differensiasiya edilir.

Proktitin müalicəsi
Müalicə konservativ yolla aparılır, etiopatogenetik və simptomatik terapiyadan ibarət olur. Pasiyentlərə pəhriz və yataq rejimi təyin edilir. Uzun müddət oturaq vəziyyətdə qalmaq məsləhət görülmür. Xəstənin vəziyyəti yaxşılaşdıqdan sonra mülayim fiziki aktivlik tövsiyə edilir. Kəskin proktitin ağır formalarında (xoralı, xoralı-nekrotik) başlanğıc mərhələdə xəstə stasionara hospitalizasiya olunur.

Parazitar proktitlərdə antihelmint vasitələrdən istifadə olunur. Spesifik və qeyri-spesifik infeksiyalarda törədicinin növü nəzərə alınmaqla, antibakterial və ya virusəleyhinə terapiya aparılır. Mədə-bağırsaq sisteminin xroniki xəstəliklərində əsas patologiyanın müalicəsinə üstünlük verilir. Spazmı azaltmaq, aldadıcı çağırışları aradan qaldırmaq və ağrının intensivliyini zəiflətmək məqsədilə spazmolitiklər,