qlükaqon, vazointestinal peptid) səbəb olur.


Hiperosmotik xroniki ishal MBT-nin müxtəlif şöbələrində qida maddələrinin parçalanma və sorulmasının pozulması nəticəsində inkişaf edir. Mədəaltı vəzinin patologiyaları (şiş, xroniki pankreatit), mexaniki sarılıq, bağırsaq möhtəviyyatının nazik bağırsağın divarı ilə təmas müddətinin azalması (nazik bağırsağın bir hissəsinin rezeksiyası, anastomoz və ya bağırsaqlararası fistula səbəbindən), sorulma proseslərinin anadangəlmə və qazanılma xarakterli pozğunluqları (malabsorbsiya sindromu) xroniki ishalın bu növünun formalaşmasına şərait yaradır.

Hiperkinetik xroniki ishal bağırsağın motor aktivliyinin izafi nevrogen, hormonal və ya farmakoloji stimulyasiyası ilə əlaqədar baş verir. Nevrogen stimulyasiya qıcıqlanmış bağırsaq sindromu, funksional xroniki ishal və diabetik enteropatiya zamanı müşahidə olunur. Hormonal stimulyasiya tireotoksikoz, Addison xəstəliyi və neyroendokrin neoplaziyalarda aşkarlanır. Farmakoloji stimulyasiya bir sıra işlədici vasitələrin qəbulu fonunda qeydə alınır. Axırıncı mexanizmə daha çox kəskin ishalda rast gəlinir, bu da diareyanın ilk təzahürlərindən sonra pasiyentin preparatın dozasını korreksiya etməsi ilə izah olunur. Bununla yanaşı bəzi xəstələr həkim məsləhətinə qulaq asmadan işlədici vasitələrdən həddindən artıq istifadə edir, differensial diaqnostika prosesində ishalın bu səbəbini inkar etmək lazımdır.

Hipereksudativ xroniki ishalın yaranması bağırsaq divarının iltihabı və onun boşluğuna eksudatın çox ifraz olunması ilə bağlıdır. Belə hallara bağırsağın iltihabi xəstəliklərində (xoralı kolit, Kron xəstəliyi), xroniki infeksiyalar (aktinomikoz, vərəm, sifilis), bağırsağın işemiyası, enteropatiya, yoğun bağırsağın polipləri və bədxassəli şişlərində təsadüf olunur.

Tədqiqatçıların fikrincə polipoz, kolorektal xərçəng, helmintoz, protozoy infeksiyaları, bağırsağın funksional pozğunluqları (qıcıqlanmış bağırsaq sindromu, funksional ishal) xroniki ishala səbəb olur. Bundan əlavə