qeydə alınır. Bağırsağın xroniki ishalla müşayiət olunan iltihabi xəstəlikləri üçün müxtəlif ifadə dərəcəsinə malik hipertermiya və bağırsaqdan kənar təzahürlər: artralgiya, stomatit və s. xarakterikdir. Endokrin və neyroendokrin dəyişikliklər zamanı hormonal tənzimin pozulmasından xəbər verən əlamətlərə təsadüf edilir.

Xroniki ishalın diaqnostikası
Xroniki ishal sərbəst xəstəlik olmadığından diaqnostikanın əsas məqsədi ishalın yaranma səbəblərini aşkar etməkdən ibarətdir. Müayinə prosesində anamnez toplanılır, zədələnmənin səviyyəsi (nazik, yoğun və ya düz bağırsaq xəstəlikləri) aydınlaşdırılır. Obyektiv müayinədə qarında asimmetriya, köp və ağrının olmasına diqqət yetirilir. Anus nahiyəsinə baxış zamanı maserasiya ocaqları, nəcis, irin və selik izləri aşkarlanır.


Nəcisin mikroskopik müayinəsi iltihabi prosesi təsdiqləyir. Koproqrammada steatoreya, amiloreya və kreatoreya aşkarlanır. Polipoz və xərçəng zamanı irriqoskopiya prosesində tək və ya çoxsaylı dolma defektləri müşahidə edilir. Kolonoskopiya və rektoromanoskopiya vasitəsilə bağırsaq divarının vəziyyəti qiymətləndirilir, xora, poliplər və bədxassəli şişlərin say, ölçü və lokalizasiyası dəqiqləşdirilir. Ehtiyac yarandıqda müayinə prosesində biopsiya aparılır. Endokrin sisteminin xəstəliklərindən şübhələndikdə endokrinoloqun, uremiya əlamətlərinə rast gəlindikdə isə nefroloqun konsultasiyası təyin olunur.

Xroniki ishalın müalicəsi
Xroniki ishalın müalicəsi patogenetik və ya simptomatik olur. Patogenetik müalicənin planı aşkarlanan patologiyaya müvafiq tərtib edilir, konservativ (medikamentoz və qeyri-medikamentoz) və yaxud cərrahi üsullardan istifadə olunur. Xroniki diareyalı pasiyentlərə xüsusi pəhriz təyin edilir. Gündəlik rasiondan bağırsaq motorikasını, qıcqırma proseslərini və qazların yaranmasını stimulyasiya edən məhsulların xaric olunması məsləhət görülür. Bunun əvəzində buxarda hazırlanmış, xırdalanmış yeməklər tövsiyə edilir.

Zərurət olduqda disbakterioz törətməyən vasitələrlə