xroniki qəbizlik və nəcis daşlarının toplanması ilə müşayiət olunan xəstəliklər aiddir.


Bir çox tədqiqatçılar qidalanma faktorunun mühümlüyünü qeyd edirlər. Yoğun bağırsağın adenokarsinomasının inkişaf ehtimalı gündəlik rasionda qida liflərinin kifayət qədər olmaması və çoxlu miqdarda ət məhsullarının qəbulu zamanı yüksəlir. Alimlərin fikrincə qida lifləri nəcisin kütləsini artırır və onun bağırsaq mənfəzində hərəkətini sürətləndirir; yağ turşularının parçalanması prosesində əmələ gəlmiş kanserogenlərlə bağırsaq divarının kontaktını məhdudlaşdırır. Bu nəzəriyyə məhsulların qeyri-düzgün termiki işlənməsi zamanı qidada yaranan kanserogenlərin təsiri altında yoğun bağırsağın adenokarsinomasının inkişaf nəzəriyyəsinə çox yaxındır.

Xarici mühit faktorlarına məişətdə tətbiq olunan kimyəvi maddələrdən həddindən artıq istifadə, peşə zərərləri, oturaq iş və az hərəkətli həyat tərzi aiddir. Yoğun bağırsağın adenokarsinoması irsi ailəvi xərçəng sindromu, yaxın qohumlarda bədxassəli törəmələr və bəzi qeyri-onkoloji irsi xəstəliklər (məs., Qardner sindromu) zamanı daha çox rast gəlinir. 50 yaşdan sonra gen daşıyıcıları arasında hər 3 nəfərdən biri yoğun bağırsağın xərçənginə tutulur.

Yoğun bağırsağın adenokarsinomasının inkişafı və təsnifatı
Şiş bədxassəli törəmələrin ümumi böyümə və yayılma qanunlarına uyğun inkişaf edir. Onun üçün hüceyrə və toxuma atipizmi, hüceyrə differensiasiyasının aşağı səviyyəsi, proqressiya, qeyri-məhdud böyümə və nisbi avtonomluq xarakterikdir. Bununla yanaşı, yoğun bağırsaq adenokarsinoması özünəməxsus xüsusiyyətlərə malikdir. Belə ki, o, başqa bədxassəli şişlər kimi sürətlə böyüyüb inkişaf etmir, uzun müddət bağırsaq hüdudlarından kənara çıxmır.

Şişlərin inkişafı qonşu orqan və toxumalara yayılan iltihabla tez-tez müşayiət olunur. Xərçəng hüceyrələri bu toxumalara sirayət edərək, yaxın metastazlar verir; bu zaman uzaq metastazlar yaranmaya bilər. Yoğun bağırsağın adenokarsinoması, adətən, qaraciyər və limfa düyünlərinə