a səbəblərinə görə alqomenoreya birincili və ikincili olur.

Birincili alqomenoreya
Birincili alqomenoreyanın təsnifatı
Alqomenoreyanın müalicəsi
Birincili alqomenoreyanın əlamətləri ilk aybaşının başlanması ilə eyni vaxtda və ya ilk 3 il ərzində özünü büruzə verir. Bu zaman ön plana ağrı sindromu çıxır. Gedişinə görə birincili alqomenoreya kompensə olunmuş və kompensə olunmamış formalara bölünür. Kompensə olunmuş birincili alqomenoreya aybaşı ağrılarının intensivlik və davam etmə müddətinin uzun zaman ərzində dəyişməməsi ilə xarakterizə edilir. Əgər aybaşı ağrı sindromunun proqressivləşməsi ilə müşayiət olunursa, bu, birincili kompensə olunmamış alqomenoreya adlanır.

Aybaşının yaranma əlamətlərinə görə birincili alqomenoreyanın adrenergik və parasimpatik tipləri qeyd olunur. Alqomenoreyanın adrenergik tipi orqanizmin bütün hormonal sisteminin pozulmasına səbəb olan adrenalin, noradrenalin, dofamin hormonlarının səviyyəsinin artması nəticəsində yaranır. Birincili alqomenoreyanın bu tipində pasiyentlər güclü başağrıları, ürəkdöyünmə, hərarətin yüksəlməsi, yuxusuzluq və qəbizlikdən şikayət edir. Ətraflar kiçik damarların spazmı nəticəsində göyərir, bədən və üz dərisi solğunlaşır.

Alqomenoreyanın parasimpatik tipində onurğa beyni mayesində serotonin hormonunun miqdarı artır. Bu halda birincili alqomenoreya qusma, ürək vurğularının sayının azalması, bədən temperaturunun enməsi və qəbizliklə səciyyələnir. Çox vaxt üzdə, ətraflarda ödemlər, bədən çəkisinin artması, dəridə allergik səpkilər baş verir.

Birincili alqomenoreya adətən astenik bədən quruluşuna malik, tez qıcıqlanan pasiyentlərdə predmenstrual sindromla birlikdə müşahidə olunur.

Birincili alqomenoreyanın səbəbləri
Birincili alqomenoreyanın ən çox rast gəlinən səbəbləri aşağıdakılardır:

Alqomenoreyanın 60% hallarında aşkarlanır. Birləşdirici toxumanın displaziyası ətraf damarlarında dəyişiklik, sümük skeletinin əyilməsi (skolioz, yastıpəncəlilik), miopiya və s. ilə özünü büruzə verir.