Qadın orqanizmində müəyyən intervallarla baş verən aybaşı qanaxmaları ilə müşayiət olunan, ritmik təkrarlanan, hormondan asılı proseslər aybaşı sikli adlanır. Aybaşı sikli ərzində orqanizmdə hamiləliyin baş tutması və gedişi: yumurtahüceyrənin inkişafı və yetişməsi, onun mayalanması və uşaqlığın selikli qişasına implantasiyası üçün zəruri şəraitin yaradılmasına yönəldilmiş bir sıra dəyişikliklər yaranır. Aybaşı funksiyasının formalaşması pubertat (cinsi yetişkənlik) dövrünə aid edilir. Bir qayda olaraq, menarxe (ilk aybaşı) 11-14 yaşlarda müşahidə olunur, 1-1,5 il ərzində aybaşı sikli müntəzəm şəkil alır.

Aybaşı pozğunluğu barədə ümumi məlumat
aybaşı siklinin pozğunluqlarının səbəbləri
Aybaşı sikli ərzində orqanizmdə hamiləliyin baş tutması və gedişi: yumurtahüceyrənin inkişafı və yetişməsi, onun mayalanması və uşaqlığın selikli qişasına implantasiyası üçün zəruri şəraitin yaradılmasına yönəldilmiş bir sıra dəyişikliklər yaranır. Aybaşı funksiyasının formalaşması pubertat (cinsi yetişkənlik) dövrünə aid edilir. Bir qayda olaraq, menarxe (ilk aybaşı) 11-14 yaşlarda müşahidə olunur, 1-1,5 il ərzində aybaşı sikli müntəzəm şəkil alır.

Siklin müddəti hazırkı aybaşının 1-ci günündən növbəti aybaşının birinci gününə kimi hesablanır. Aybaşı siklinin individual fizioloji xüsusiyyətlərindən asılı olaraq, normada aybaşı sikli 21 günlə 30-35 gün arasında dəyişir, əksər hallarda 28 gün təşkil edir. Aybaşı siklinin sönməsi 45-50 yaşda, klimakterik dövrdə baş verir.


Aybaşı sikli baş beynin qabığı, hipofiz, hipotalamus, yumurtalıqlar tərəfindən icra olunan, uşaqlıq yolu, uşaqlıq, süd vəzilərini əhatə edən mürəkkəb neyrohumoral mexanizm tərəfindən tənzimlənir.

Hipotalamo-hipofizar sistem tərəfindən sintez olunan qonadotrop hormonlar – FSH, LH və LTH (follikul stimulə edici, lüteinləşdirici, lüteotrop hormonlar) aşağıdakı fazalardan ibarət yumurtalıq siklinə (yumurtalıqlarda baş verən dəyişikliklərə) səbəb olur:

Mayalanma baş vermədikdə aybaşı siklinin sonunda