Bartolinit uşaqlıq yolu dəhlizinin böyük vəzisinin (bartolin vəzi) iltihabi-infeksion xəstəliyidir. Bartolin vəziləri sekret ifraz edərək, uşaqlıq yolunun selikli qişasının nəmliyini təmin edir. Bartolinit zamanı çıxarıcı axacağın və vəzi toxumasının zədələnməsi baş verir. Xəstəliyin törədiciləri stafilkokk, qonokokk, bağırsaq çöpləri, trixomonad, göy irin çöpləri hesab olunur. İnfeksiya vəziyə qan (xroniki xəstəliklər zamanı – tonzillit, haymorit, karies, pielonefrit) və ya birbaşa çıxarıcı axacaqlar vasitəsilə (şəxsi gigiyena qaydalarına riayət olunmadıqda, pərakəndə cinsi əlaqələr zamanı) keçə bilər. Həmçinin bartolinit immunitetin zəifləməsi hallarında (stress, soyuqdəymə, avitaminoz) və cərrahi müdaxilələrdən (əməliyyat, abort) sonra yarana bilər.

Bartolinitin təsnifatı
Gedişinə görə bartolinitin kəskin və xroniki formaları ayırd edilir. Kəskin bartolinit aşağıdakı formalarla təzahür edir:

Bartolinitin əlamətlərinə cinsiyyət dodaqları nahiyəsində (adətən bir tərəfdə) qızartı və ödem, hərəkət zamanı diskomfort, bədən hərarətinin artması aiddir.


Kəskin bartolinit
Kəskin bartolinit zamanı psevdoabsesin formalaşması kanalikulitlə (vəzinin çıxarıcı axacağının iltihabı) başlayır. Axacağın xarici çıxışında qızartı və iltihabi yastıq yaranır, şişkinlik nahiyəsində dəri hərəkətlidir. Axacağın dəliyindən təyziq zamanı irinli möhtəviyyat ayrılır. Ümumi əhval-ruhiyyə cüzi dəyişir.

Çıxarıcı axacağın tutulması zamanı irinli sekret toplanaraq, vəzinin gərilməsinə və ağrılı olmasına səbəb olur. Şişkinlik və hiperemiya (psevdoabses) müşahidə olunur. Bartolin vəzinin səthi tədricən qabararaq, uşaqlıq yolunun girişini bir qədər örtür. Bədən hərarəti 37,5°C-yə qədər qalxır, hərəkət zamanı ağrı yaranır. Kəskin baltolinit zamanı ikincili psevdoabses əvvəllər formalaşmış kistanın irinləməsi nəticəsində də yarana bilər. Bəzi hallarda bartolinit öz-özünə geriyə inkişaf edir, lakin bir müddətdən sonnra yenidən kəskinləşir.

İnfeksiyanın birbaşa olaraq vəziyə daxil