z səbəbindən kimya- və şüa terapiyası alan qadınlarda çöxdöllülük riski 10-20 dəfə artır, bu halın aybaşı funksiyasının bərpası nəticəsində superovulyasiya ilə bağlı olması ehtimal olunur.

Çoxdöllü hamiləliyin patogenezi
Çoxdöllü hamiləliyin inkişaf mexanizmi onun formalarından asılıdır. Müxtəlif yumurta əkizlərinin daşınması zamanı ziqotalar sərbəst şəkildə inkişaf edir və uşaqlığın divarına ayrı-ayrılıqda implantasiya edərək, hər biri özünə məxsus cift və döl qişasını formalaşdırır. Çoxdöllü hamiləlik eyni yumurtahüceyrədən yarandıqda, onun inkişafında mayalanmış yumurtahüceyrənin bölünmə vaxtı mühüm rol oynayır. Ziqotanın ikiləşməsi mayalanmadan sonra 0-72 saat ərzində baş verdikdə plasentasiya müxtəlif yumurta əkizlərində olduğu kimi-bixorial-biamnial olur. Çoxdöllü hamiləliyin bu forması 25% hallarda müşahidə olunur.

70% hamilələrdə embrionun bölünməsi hestasiyanın 4-8-ci günündə nidasiya və xorionun formalaşmasından sonra baş verir, nəticədə hər bir döl ayrıca qişaya malik olsa da, eyni xorial sahədə inkişaf edir. 5% monoziqot hamiləliklərdə embrion xorion və amnionun formalaşmasından sonra (hestasiyanın 9-13-cü günündə) bölünür, nəticədə döllər eyni qişada böyüyür və vahid cift vasitəsilə qidalanır. Embriounun 13-cü gündən sonra bölünməsi adətən natamam olur (siam ekizləri). Nadir hallarda uşaqlıqda eyni zamanda mono və diziqot ekizlər inkişaf edir.

Çoxdöllü hamiləliyin təsnifatı
Çoxdöllülüyün formalarının sistemləşdirilməsi zamanı ziqotluğun kriteriyaları və plasentasiyanın tipləri nəzərə alınır. Bu yanaşma ehtimal olunan riks amillərini hərtərəfli qiymətləndirməyə və hamiləliyin optimal aparılma taktikasının seçilməsinə imkan yaradır. Əkizlərin inkişaf etdiyi mayalanmış yumurtahüceyrələrin sayından asılı olaraq, çöxdöllü hamiləliyin aşağıdakı formaları ayırd edilir:

İki yumurtalı (diziqot) hamiləlik. Çöxdöllü hamiləliklərin 2/3 hissəsini təşkil edir. Müxtəlif yumurtahüceyrələrin müxtəlif spermatozoidlər tərəfindən mayalanması