Dölün hemolitik xəstəliyi – müəyyən antigenlər üzrə ana və dölün qan uyğunsuzluğu nəticəsində yaranan bətndaxili immunoloji münaqişədir. Bu zaman plasentar baryerdən keçən ananın anticisimlərinin təsirindən uşağın eritrositləri hemolizə uğrayır. Dölün hemolitik xəstəliyi ödemli, sarılıqlı, anemik formada gedərək, ağır hallarda hətta dölün bətndaxili ölümünə səbəb ola bilər. Diaqnostik məqsədlə dölyanı maye (amniosentez), göbək ciyəsi qanı, yenidoğulmuşda bilirubin və hemoqlobinin müayinəsi aparılır. Dölün hemolitik xəstəliyinin müalicəsi fototerapiya, məhlulların venadaxili infuziyası, mübadiləli qan köcürmənin aparılmasından ibarətdir.

Dölün hemolitik xəstəliyi barədə ümumi məlumat
Hemolitik xəstəliyin patogenetik əsasını ana və döl qanının immunoloji uyğunsuzluğu (antigen-anticisim) səbəbindən yaranan proseslər təşkil edir. Bu halda döl qanında mövcud olan antigenlər ataya məxsus olur, ananın qanında onlara rast gəlinmir. Əksər hallarda (250 hamiləlikdən birində) dölün hemolitik xəstəliyi rezus-münaqişə zamanı inkişaf edir; bundan əlavə bu patologiya qan qrupu uyğunsuzluğu zamanı yarana bilər. Dölün hemolitik xəstəliyi 3.5% hallarda perinatal ölümlə nəticələnir.

Dölün hemolitik xəstəliyi zamanı döl antigenlərinə qarşı yaranan, plasentar baryerdən keçən ananın anticisimlərinin təsirindən uşaqda eritrositlərin hemolizi və hemopoezin zəifləməsi baş verir. Erltrositlərin parçalanma məhsullarının dölün (yenidoğulmuşun) orqanizminə toksiki təsiri anemiyaların yaranması, bilirubin və blast (formalaşmamış) eritrositlərin artmasına səbəb olur.


Dölün hemolitik xəstəliyinin yaranma səbəbləri
Dölün hemolitik xəstəliyinin səbəbləri
Dölün hemolitik xəstəliyinə səbəb olan immunoloji uyğunsuzluq çox hallarda Rezus (Rh) sistemi üzrə qanın izoseroloji uyğunsuzluğu (anada Rh-mənfi, döldə Rh-müsbət qan) zamanı yaranır. Belə hal rezus-uyğunsuzluq adlanır. Bu zaman izoimmunizasiya 2 yolla baş verə bilər: yatrogen yol (keçmişdə Rh(+) qan köçürülməsi nəticəsində qadının