Dölyanı maye ilə emboliya (DME) – amnion mayesinin ananın qan dövranına düşməsi nəticəsində bu mayenin komponentlərinə qarşı anafilaktoid reaksiyanın inkişafı ilə müşayiət olunan patologiyadır. Klinik əlamətlər kardiopulmonal şok və koaqulyasiya sisteminin pozulması ilə əlaqədar yaranır. Diaqnostika fizikal, laborator və instrumental müayinələrin nəticələrinə əsaslanır. Dölyanı maye ilə emboliyanın müalicəsi anafilaktoid reaksiyanın aradan qaldırılması, ürək-damar və tənəffüs sisteminin normallaşdırılması, sirkulyasiya edən qanın həcminin və hemostaz sisteminin bərpasından ibarətdir.

Dölyanı maye ilə emboliya barədə ümumi məlumat
Dölyanı maye ilə emboliya və ya hamiləliyin anafilaktoid sindromu amnion mayesinin ananın qan dövranına düşməsi ilə xarakterizə olunan patoloji vəziyyətdir. DME-nin klinik şəkli ilk dəfə 1926-cı ildə braziliyalı həkim C.Meyer tərəfindən təsvir olunmuşdur. 1941-ci ildə amerikalı P. Şteyner və K. Laşbou bu vəziyyətin əlamətlərini xüsusi mamalıq sindromu altında birləşdirmişdir. Dölyanı maye ilə emboliya hər 10 000 doğuşdan 1-8 halda qeydə alınır. Bu ağırlaşma zamanı ana və perinatal ölüm göstəricisi 84-87%-ə çatır. Ana ölümünün ümumi strukturunda dölyanı maye ilə emboliyanın payı 15-17% təşkil edir.

Dölyanı maye ilə emboliyanın səbəbləri
Dölyanı maye ilə emboliyanın səbəbləri
Dölyanı maye ilə emboliyanın bir neçə inkişaf mexanizmi ayırd edilir: uşaqlıqdaxili təzyiqin yüksəlməsi, uşaqlıq venalarında təzyiqin azalması, döl kisəsi ilə zədələnmiş qan damarları arasında birbaşa əlaqənin olması. Birinci qrupa normada doğuş fəaliyyəti prosesində döl kisəsində 20 mm su sütünundan artıq olmayan təzyiqi həddindən artıq yüksəldən amillər daxildir. Belə hallarda dölyanı maye ilə emboliyaya çoxdöllü hamiləlik, uşağın bədən çəkisinin 4500q-dan yüksək olması («iri döl»), dölyanı mayenin çoxluğu, çanaq gəlişi, uşaqlıq boynunun elastikliyinin itirilməsi, uşaqlığın yığılma fəaliyyətinin stimulyasiyasının düzgün aparılmaması, uşağın sürətli