Endometrioz – uşaqlığın vəzili toxumasının (endometriumun) onun hüdudlarından kənarda: yumurtalıqlar, uşaqlıq boruları, uşaqlığın qalınlığı, sidik kisəsi, periton, düz bağırsaq və digər uzaq orqanlarda hormondan asılı patoloji artmasıdır. Endometriumun fraqmentləri (heterotopiyalar) digər orqanlarda çoxalaraq, uşaqlığın endometriumunda olduğu kimi aybaşı siklinə uyğun siklik dəyişikliklərə uğrayırlar. Endometriumun bu dəyişiklikləri ağrı, zədələnmiş orqanın həcminin artması, heterotopiyalardan aylıq qanlı ifrazatlar, aybaşı funksiyasının pozulması, süd vəzilərindən axıntılar, sonsuzluqla təzahür edir.

Endometrioz barədə ümumi məlumat
Endometrioz – morfoloji və funksional cəhətdən endometriuma (uşaqlığın selikli qişası) bənzəyən toxumaların xoşxassəli patoloji artmasıdır. Cinsiyyət sisteminin müxtəlif şöbələrində və onun hüdüudlarından kənarda (qarın divarı, sidik kisəsinin selikli qişası, kiçik çanaq peritonu, ağciyərlər, böyrəklər və digər orqanlarda) müşahidə edilir. Klinik təzahürlər prosesin lokalizasiyasından asılıdır. Ümumi əlamətlərə – ağrı, endometrial düyünlərin böyüməsi, aybaşıdan əvvəl və ya menstruasiya zamanı xarici sahələrdən qanlı ifrazatın axması aiddir. Genital endometrioz yumurtalığın kistası, aybaşı siklinin pozulması, eləcə də sonsuzluğa səbəb ola bilər.

Endometrioz ginekoloji xəstəliklər arasında rastgəlmə tezliyinə görə iltihabi proseslər və uşaqlığın miomasından sonra üçüncü yerdə durur. Endometrioz adətən 25-40 yaşlı pasiyentlərdə (təxminən 27%) qeydə alınır, aybaşı funksiyasının formalaşması zamanı 10% qızlarda və klimaks dövründə 2-5% qadınlarda müşahidə edilir. Diaqnostikanın mürəkkəbliyi və bir sıra hallarda endometriozun simptomsuz gedişi ilə əlaqədar xəstəliyin yayılma tezliyinin daha yüksək olması ehtimal edilir.


Endometrioz barədə ümumi məlumatlar və onun təsnifatı
Endometriozun yaranma səbəbləri
Endometriozun təzahürləri onun ocaqlarının yerləşməsindən asılıdır. Bununla bağlı endometrioz lokalizasiyaya əsasən təsnif