çıxarılması onların travmatik zədələnməsi, xoş və ya bədxassəli törəmələr, uşaqlıqdan kənar hamiləlik zamanı həyata keçirilir.
İntensiv radiasion təsirlər. Kiçik çanaq orqanlarının şüa terapiyasında şüalanmasının summar (cəm) dozasının 6 Qrey olması yumurtalıq toxumasında geridönməyən zədələnmələr törədir.
Kimyaterapiya. Şiş xəstəliklərinin hüceyrələrin bölünməsini tormozlayan preparatlarla müalicəsi zamanı estrogenlərin sintezi pozula bilər. Hormondan asılı bədxassəli törəmələrin müalicə sxeminə yumurtalıqların funksiyasını tormozlayan vasitələr daxildir.
Autoimmun xəstəliklər. Cinsiyyət vəzilərində gedən autoimmun proseslər zamanı follikulların çapıq toxuması ilə əvəzlənməsi müşahidə edilir. Yumurtalıqların zədələnməsinə həmçinin insulindən asılı şəkərli diabet və Addison xəstəliyində rast gəlinir.
Erkən klimaksın patogenezi
Erkən klimaksın səbəbləri
Erkən klimaks zamanı yumurtalıqlarda follikulların miqdarı tədricən azalır, estrogenlərin sekresiyası buna müvafiq olaraq zəifləyir. Postmenopauzanın III ilinin sonunda yalnız tək-tək follikullara təsadüf edilir. Zamanla onlar da tamamən itir. Estrogenlərin səviyyəsinin azalması fonunda hipofiz daha çox FSH ifraz edir, bu da hiperqonadotrop hipoqonadizmin yaranmasına gətirib çıxarır. Qadın cinsi hormonlarına həssas reseptorlar əksər orqan və toxumalarda aşkarlandığından estrogen çatışmazlığı nəinki reproduktiv funksiyanın pozulması (amenoreya, uşaqlığın involyusiyası və s.), həmçinin limbik və digər sistemlərdə dəyişikliklərlə müşayiət olunur.

Erkən klimaksın təsnifatı
Erkən klimaksın təsnifatının əsasını onun inkişafının mərhələli xarakteri təşkil edir:

Premenopauza. İlkin əlamətlərlə son aybaşı arasındakı mərhələ orta hesabla 6-8 il çəkir.
Menopauza. Axırıncı aybaşıdan sonra menstruasiyaya 12 ay ərzində rast gəlinmir.
Postmenopauza. Menopauzadan sonra başlayır, 65-69 yaşa qədər davam edir.
Erkən klimaksın əlamətləri
Erkən klimaksın əlamətləri
Yumurtalıqların funksiyasının vaxtından əvvəl