Erkən klimaks — estrogen çatışmazlığı nəticəsində yaranan və aybaşının erkən (<45 yaş) və yaxud vaxtından əvvəl (<40 yaş) kəsilməsi ilə müşayiət olunan dəyişikliklər kompleksidir. Ağırlaşmış irsiyyət, travma, yumurtalıqların iltihabı və törəmələri, onların xaric edilməsi, funksiyasının medikamentoz və ya toksiki yolla sönməsi cavan yaşlarda qadın cinsi hormonlarının səviyyəsinin azalmasına səbəb olur. Erkən klimakterik dövr vazomotor, emosional və metabolik-trofik pozğunluqlarla təzahür edə bilər. Diaqnoz tipik şikayətlərə və laborator yolla estrogenlərin azalmasının təsdiqinə əsasən qoyulur. Başlıca müalicə üsulu əvəzedici hormonoterapiyadır.

Erkən klimaks barədə ümumi məlumat
Erkən klimaksa əvvəllər normal aybaşıya və reproduktiv funksiyalara malik olan 35-45 yaşlı qadınlarda rast gəlinir. Ginekologiya sahəsinin bəzi mütəxəssislərinin fikrincə yumurtalıqların funksiyasının erkən itirilməsi bütün hallarda onların xaric edilməsi və ya tükənmiş yumurtalıqlar sidnromu ilə bağlı olmur. Klimaksın fizioloji dövr olmasına baxmayaraq, onun erkən inkişafı çox zaman (60-80%) müxtəlif orqan və sistemlərdə fərqli ifadə dərəcəsinə malik patoloji dəyişikliklərlə müşayiət olunur.

Erkən klimaksın yaranma səbəbləri
Reproduktiv funksiyanın vaxtından əvvəl sönməsi cinsi hormonların sintezinin zəifləməsi və ya tamamən kəsilməsi ilə əlaqədar baş verir. Erkən klimaksın yaranma səbəbləri aşağıdakılardır:


Genetik anomaliyalar. Alimlər tərəfindən yumurtalıqların funksiyasının vaxtından əvvəl itirilməsinə və ya onların follikulstimuləedici hormona (FSH) qarşı həssaslığının azalmasına səbəb olan genlər aşkar olunmuşdur. Yumurtalıqların tükənməsi nəticəsində klimaksın vaxtından əvvəl başlanmasına həmçinin bir sıra irsi xəstəliklərdə (qalaktozemiya, blefarofimoz və s.) rast gəlinir.
Yumurtalıqların şişləri. İntensiv böyüyən həcmli törəmələr sağlam follikulyar toxumanın zədələnməsinə gətirib çıxarır.
Yumurtalıqlarda aparılan əməliyyatlar. Yumurtalıqların rezeksiyası və ya