genital vərəm aktiv (2 il müddətində), sönməkdə olan (2-4 il), qeyri-aktiv və ya keçirilmiş vərəm prosesinin nəticəsi kimi xarakterizə oluna bilər. İlk 4 il ərzində kliniki gedişin ağırlaşması genital vərəmin kəskinləşməsi, sonrakı dövrlərdə isə residiv kimi qiymətləndirilir. Mikobakteriyaların aşkar olunmasına əsasən genital vərəmin MBV(-) və MBV(+) formaları mövcuddur.

Genital vərəmin əlamətləri
Genital vərəmin əlamətləri
Genital vərəmin təzahürü adətən 20-30 yaşlarda, az hallarda isə cinsi yetişkənlik və postmenopauza dövrlərində baş verir. Vərəmin gedişi cox zaman silimiş və variabelli olur, bu da morfoloji dəyişikliklərin müxtəlifliyi ilə izah olunur. Əksər hallarda genital vərəmin aparıcı və hətta yeganə əlaməti endometrium və fallop borularının zədələnməsi nəticəsində yaranan sonsuzluq hesab olunur. Qadınların çox hissəsində aybaşı funksiyası pozulur: oliqomenoreya, amenoreya, qeyri-müntəzəm aybaşı, alqodismenoreya, bəzilərində isə metrorragiya və menorragiya inkişaf edir. Genital vərəmdə aybaşı pozğunluqları yumurtalıqların parenximası, endometriumun prosesə cəlb olunması və intoksikasiya ilə əlaqədardır.

Genital vərəmin gedişi kiçik çanaqda bitişmə proseslərinin inkişafı, damarların sklerozu, sinir uclarının zədələnməsi nəticəsində qarnın aşağı hissəsində yaranan dartıcı və sızıltılı xarakterli ağrılarla müşayiət olunur. Vərəm intoksikasiyası-sufebril hərarət, gecələr tərləmə, halsızlıq, arıqlamaəı iştahın pozulması xarakterikdir. Peritonun prosesə qoşulması zamanı genital vərəm çox zaman kəskin qarın əlamətləri təzahür edir, bununla əlaqədar yumurtalığın apopleksiyası, uşaqlıqdan kənar hamiləlik, appendisitdən şübhələnərək xəstələr cərrahi əməliyyata alınır.

Uşaqlıq borularının vərəm mənşəli zədələnməsi əksər hallarda onların obliterasiyası, piosalpinksin inkişafı, əzələ qatında tuberkulaların inkişafına səbəb olur. Uşaqlıq artımlarının vərəmi zamanı periton və bağırsaq ilgəkləri zədələnə bilər, bu da assit, bitişmə və fistulaların