n yaranmasına gətirib cıxarır. Vərəm mənşəli endometrit tuberkulalar və kazeozlu nekroz sahələrinin olması ilə xarakterizə olunur. Genital vərəm çox zaman sidik çıxarıcı yolların zədələnmələri ilə müştərək şəkildə inkişaf edir.

Genital vərəmin diaqnostikası
Anamnezdə plevrit, pnevmoniya, bronxoadenit, ağcıyərlərin və ya digər orqanların vərəminin olması cinsiyyət orqanlarının vərəm mənşəli iltihabından şübhələnməyə əsas verir. Cinsi həyat keçirməyən cavan xəstələrdə amenoreya və davamlı sufebril hərarətlə müşayiət olunan adneksit genital vərəmin inkişafına işarə ola bilər.

Genital vərəmin təsdiqlənməsi məqsədilə tuberkulin sınağı (ümumi və ocaqlı reaksiyaları qiymətləndirmək məqsədilə dərialtına tuberkulin yeridilir) aparılır. Genital vərəm zamanı ümumi cavab temperatur reaksiyası, taxikardiya (>100 vurğu/dəq), qan formulunun dəyişməsi ilə şəklində təzahür edir. İnfeksiya ocağında baş verən yerli reaksiyalar qarında ağrının güclənməsi, palpasiya zamanı uşaqlıq artımlarının ağrılı və şişkinli olması, uşaqlıq boynu nahiyəsində hərarətin qalxmasından ibarətdir. Aktiv vərəm, şəkərli diabet, qaraciyər və böyrək çatışmazlıqları tuberkulin sınağının aparılmasına əks göstəriş sayılır.

Genital vərəm zamanı ginekoloji müayinə az informativ sayılır. Vaginal müayinədə uşaqlıq artımlarının iltihabı və kiçik çanaqda bitişmə proseslərinin əlamətləri müşahidə olunur. Kiçik çanağın USM və ultrasəs histerosalpinqoskopiya köməkçi üsullardan sayılır. Genital vərəmin ən dəqiq diaqnostik metodları cinsi yollardan axan ifrazat, aybaşı qanı, uşaqlıq boşluğundan aspirat, endometriumdan götürülmüş sıyrıntının bakterioloji müayinəsi, eləcə də PZR-dianostik üsulla vərəm mikobakteriyalarının aşkar olunması aiddir.

Diaqnostik laparoskopiya vasitəsilə kiçik çanaqda gedən spesifik dəyişikliklər- peritonda vərəm qabarcıqları, bitişmə prosesləri, kazeoz ocaqlar, uşaqlıq artımlarının iltihabı aşkarlanır. Bundan əlavə laparoskopiya histoloji müayinə üçün materialın götürülməsinə,