zob və ya solitar düyünlərdə mutasiyalar nəticəsində tireotrop reseptorların həssaslığının artması zamanı tireoid hormonlar həddindən artıq sintez olunur. Hestasiyanın 8-14-cü həftələrində quruluşuna görə tireotropinə oxşar xorionik qonadotropin tərəfindən tireoid hormonların sintezi aktivləşir.
Qalxanabənzər vəzinin destruksiyası. Yarımkəskin qranulematoz tireoidit, Haşimoto tireoiditi, doğuşdan sonra ilk aylarda qadınların bir qismində yaranan autoimmun tireoidit zamanı tireoid toxuması dağılır və onun tərkibində olan hormonlar qana daxil olur. İltihabın erkən mərhələlərində hipertireoz inkişaf edir, sonralar bu xəstəlik hipotireozla əvəz oluna bilər. Analoji proseslər α-interferon, amiodaron, bəzi hallarda litium preparatlarının təyini zamanı mümkündür.
Qanda yodun yüksək səviyyəsi. Bəzən hipertireoz yod artıqlığını hormon hasilinə sərf edən qalxanabənzər vəzinin funksional avtonom hissələrinin aktivliyinin artması fonunda müşahidə olunur. Adətən bu vəziyyət tranzitor hesab olunur və mikroelementin orqanizmdən xaric olmasından sonra normallaşır. Buna yodlu preparatların (kordaron, bəlğəmgətirici vasitələr) qəbulu, yod tərkibli kontrastla şüa müayinəsi, az hallarda yodla zəngin məhsuların istifadəsi səbəb ola bilər.
Çox nadir hallarda tireoid toxuması ilə zəngin qalxanabənzər vəzinin follikulyar xərçənginin ağciyərə metastazlaşması və yumurtalıq teratomaları hamiləlik zamanı hipertireozun yaranmasına gətirib çıxarır. Tranzitor medikamentoz tireotoksikozun inkişafı tireoid hormonların yüksək dozalarda təsadüfən və ya anlaqlı şəkildə qəbulundan mümkündür.

Hamilə qadınlarda hipertireozun patogenezi
Qalxanabənzər vəzinin TTH-həssas və ya funksional avtonom hüceyrələrinin sekretor funksiyasının güclənməsi və ya dağılmış tireoid toxumasından hormonların xaric olması hipertireozun inkişafının əsas mərhələsi hesab olunur. Bu proseslərin yaranma və ya güclənməsinə hestasiya zamanı baş verən dəyişikliklər səbəb olur. Hamiləliyin əvvəllərində vəzinin aktivliyi