r sistemi tərəfindən (B1 hipovitaminozuna analoji), baş ağrıları, başgicəllənmə, demensiya inkişaf edir.

B9 hipovitaminozu parlaq simptomatika ilə getmir. Bəzi pasiyentlərdə zəiflik, yuxusuzluq, ağızda quruluq, dilin qızarması meydana çıxır. Lakin onu da qeyd etmək lazımdır ki, bu vitaminin çatışmazlığı dölün inkişafına daha çox zərər vurir. B9 və b12 vitaminlərinin birgə defisiti xarici təzahürləri ağırlaşdırır və teratogen effekti artırır.

Askorbin turşusunun çatışmazlığı diş ətinin qanaması, tez-tez təkrarlanan burun qanaxmaları ilə müşayiət olunur. Sağrı, bud, baldır nahiyəsinin dərisində və qolun daxili səthində tük follikullarının yerləşdiyi hissədə boz və yaxud qırmızı-göyümtül düyünlər əmələ gələ bilər. Yüngül fiziki təsir nəticəsində dərialtı qansızma və əzələdaxili hematomalar (göy rəngli şişkinlik) yaranır. Onlar əsasən aşağı ətraflarda formalaşaraq, güclü ağrı ilə müşayiət olunurlar. Həmçinin hamilələrdə oynağa qansızma baş verə bilər. Belə hallarda bədən temperaturu yüksəlir, hərəkət məhdudlaşır, zədə sahəsində ağrı və şişkinlik müşahidə olunur.

A vitamininin defisiti dərinin qurumasına, buynuzlaşmasına səbəb olur. Qabıqlanma əsasən dirsək oynağının bükücü hissəsində meydana çıxır. Eləcə də xəstələrdə sızanaqlar, kseroftalmiya (görmə funksiyası gərginləşdikdə və parlaq işıqda gözlərin yaşarması, kəskin ağrı ilə gedir), diş minasının yüksək həssaslığı, son mərhələdə hemeralopiya müşahidə olunur.

D vitamininin çatışmazlığı yuxunun pozulması, ağızda quruluq və göynəmə hissi ilə özünü büruzə verir. Zamanla sümüklərin spontan sınıqlarına meyillik yaranır.

E vitamininin defisiti əzələ zəifliyinə, nitq pozğunluğuna, görmə və koordinasiyanın pozulmasına səbəb olur.

Hamilələrdə hipovitaminozun ağırlaşmaları
B1 avitaminozlu analarda hətta müalicədən sonra uzun illər ərzində polinevritin qalıq əlamətlərinə rast gəlinə bilər. Hipovitaminozların ən ağır fəsadı hamiləliyin gedişinə və dölə mənfi təsirdir. E, A, B qrup vitaminlərinin