taktikasının düzgün seçilməsinə şərait yaradır. Xəstəliyin sistemləşdirilməsinin əsas kriteriyalarına yaranma müddəti (birincili, ikincili vərəm), inkişaf fazası (infiltrasiya, dağılma, disseminasiya, çapıqlaşma və s.), prosesin lokalizasiyası (ağciyər, ağciyərdən kənar), vərəm mikobakteriyalarının ifrazının olması və ya olmaması (VMB+, VMB-), törədicinin terapevtik rezistentliyi, ağırlaşmalar və qalıq əlamətlər aiddir. Hamiləliyin sonluğunun proqnozlaşdırılması üçün xəstəliyin klinik forması nəzərə alınmalıdır. Hamilələrdə vərəmin 2 forması inkişaf edə bilər:

Ağciyər vərəmi. Hestasiya dövründə xəstəliyin ən çox rast gəlinən formasıdır. İnfeksiyanın fibroz-kavernoz forması, disseminasiya ilə müşayiət olunan xroniki proses və sirrotik vərəm, ağırlaşmış ağciyər-ürək çatışmazlığı hamiləliyin davam etdirilməsinə əks-göstəriş sayılır. Həmçinin ağciyərlərin proqressivləşən infiltrativ vərəmi ilk dəfə dağılma mərhələsində aşkarlandığı zaman hestasiyanın pozulması məsləhət görülür.
Ağciyərdən kənar vərəm. Hamilələrdə digər orqanların mikobakteriyalarla spesifik iltihabi zədələnməsinə çox az rast gəlinir. Kazuistik hallarda infeksion proses bağırsaqlar, müsariqənin limfa düyünləri, periton, sümüklər, oynaqlar, MSS, sidik-ifrazat sistemi orqanlarında lokalizasiya olunur. I-III dərəcəli xroniki böyrək çatışmazlığı ilə fəsadlaşan böyrək vərəmi hestoz və digər hamiləlik ağırlaşmalarının inkişafına səbəb olur.
Hamilələrdə vərəmin əlamətləri
Hamilələrdə vərəmin əlamətləri
Hamiləlik fonunda yaranan və ya residivləşən xəstəliyin klinik əlamətləri qeyri-spesifikdir. Halsızlıq, əzginlik, iştahın pozulması, çəkinin azalması, subfebrilitet, tərləmə və vərəm infeksiyasının digər xarakterik əlamətləri hamiləliyin I trimestrində adətən fizioloji dəyişiklik və ya erkən toksikoz kimi qiymətləndirilir. III trimestrdə diafraqmanın hündürdə dayanması pnevmoperitoneum zamanı qeydə alınan müalicəvi effektə bənzər təsir göstərir. Nəticədə hətta vərəmin yayılmış ilfiltrativ və