pozğunluqlar. Əksər kardioloqlar ilkin mərhələlərdə essensial hipertoniyanı daimi stresslər, psixoemosional gərginlik fonunda ali sinir tənzimi mexanizmlərinin tükənməsi nəticəsində yaranan nevroz kimi qəbul edirlər. Yaranma səbəblərinə irsi meyllik, əvvəllər keçirilmiş qaraciyər və baş beyin xəstəlikləri, qida rasionunda duzun həddindən çox olması, siqaret çəkmə, spirtli içkilərdən istifadə aiddir.
Damar müqavimətinin simptomatik artması. Damar divarlarının quruluşu və ya hemodinamikanı tənzimləyən hormonların sekresiyasının pozulması nəticəsində hemodinamik göstəricilərin dəyişilməsi ilə gedən bir sıra xəstəliklər mövcuddur. Hamilələrin simptomatik hipertenziyası çox zaman xroniki pielonefrit, qlomerulonefrit, böyrəklərin polikistozu, diabetik nefropatiyalar, renin ifraz edən şiş, tireotoksikoz, hipotireoz, yüksək qızdırma halları fonunda yaranır.
Hamiləliyin 20-ci həftəsindən sonra (adətən doğuşdan 3-4 həftə əvvəl) aşkar olunan hipertoniya funksional pozğunluq sayılır. O, dölün daşınması və doğuşa hazırlıqla əlaqədar hemodinamika və qanın reologiyasının spesifik dəyişiklikləri ilə bağlı olur. Belə hallarda AT-in səviyyəsi doğuşdan sonra 6 həftə müddətində normallaşır.

Hamiləlik dövründə hipertoniyanın patogenezi
Essensial hipertoniyanın inkişafının başlanğıc mərhələsi damar divarlarının normal tonusunu təmin edən kortikovisseral tənzimin pressor və depressor sistemləri arasında tarazlığın pozulmasıdır. Pressor simpatiko-adrenal və renin-angiotenzin-aldosteron sistemlərinin aktivliyinin artması damardaraldıcı təsir göstərir, bu da depressor sistemin kompensator aktivasiyasına –vazodilatator prostaqlandin və zülalların kallikrein-kinin kompleksinin komponentlərinin sekresiyasının güclənməsinə səbəb olur. Depressor agentlərin tükənməsi AT-in labilliyinin artması, onun dayanıqlı yüksəlməsi ilə nəticələnir. İkincili neyroendokrin mexanizmi tərəfindən realizasiya olunan kortikal səviyyədə gedən birincili pozğunluqlar vazomotor pozulmaların yaranmasına-